Bir bidon uğrunda duel...

...Krımda vəziyyət xüsusilə ağır olaraq qalır, lakin ruslar ən çox qışın oktyabrın əvvəlində gəldiyi Rusiya Federasiyasının ucqar bölgələrindəki yanacaq çatışmazlığından qorxurlar. Rusiya hökumət rəsmiləri Rusiya yanacaqdoldurma məntəqələrinə yanacaq tədarük edə bilmədiklərini etiraf etdilər, lakin ictimaiyyətə idxal yolu ilə çatışmazlığı necə tez bir zamanda aradan qaldıracaqları barədə nağıllar danışmağa başladılar.

Lakin, hətta ən sadə hesablamalar, hətta üçüncü sinif şagirdinin hesablamaları belə, Rusiya hökumətinin yalan danışdığını göstərir.

SİA xəbər verir ki, bu fikirlər Unian.net.-d yer alan müəllf yazısında bildirilir.

...Yayda ruslar gündə təxminən 110.000 ton benzin istehlak edirlər. Rusiyada benzin istehsalı ildə təxminən 42 milyon tondur ki, bu da yay istehlakına çevrildikdə gündə təxminən 115.000 tona bərabərdir.

Rusiya hökuməti (təsdiqləmədən) Qazaxıstandan 50.000 ton, Hindistandan isə 200.000-400.000 ton benzin idxal etdiyini bildirdi.

Belarus daha 140.000 ton benzin tədarük edir. Beləliklə, elan edilmiş idxal 400.000 ilə 600.000 ton arasındadır. Bu, bütün Rusiya Federasiyası üçün cəmi 4-6 günlük istehlakdır. Hindistandan elan edilmiş tədarüklər 200.000 ton olaraq qiymətləndirilə bilər, çünki birincisi, onlar təsdiqlənməyib, ikincisi, Hindistandan Rusiyaya tankerin çatdırılması 18-25 gün çəkir (və gecikə bilər). Buna görə də, 0,4 milyon ton və ya dörd gündən az istehlak idxal gözləntilərinin yuxarı həddidir.

…Rusların özləri tərəfindən təsdiqlənmiş məlumatlar göstərir ki, Ukrayna artıq Rusiyanın neft emalı zavodlarının təxminən 40 faizini sıradan çıxarıb (iyulun əvvəlinə olan məlumata görə). Buna görə də, Rusiya Federasiyasında yayın 30 günü üçün təkcə benzin çatışmazlığı 1,38 milyon ton olaraq qiymətləndirilir.

Onların aylıq idxalı 0,4 ilə 0,6 milyon ton arasında ola bilər (0,6 milyon ton isə daha çox xəyaldır). Beləliklə, hesablamalar göstərir ki, Rusiya hökuməti rusları aldadır. Lakin rusların öz şübhələri var, ona görə də boş yerə yanacaq üçün növbəyə durmurlar.

İyulun əvvəlinə qədər neft emalı zavodlarının 40 faizi sıradan çıxarıldığı üçün avqustun əvvəlində bir qutu Aİ-95 uğrunda duel etməli ola bilərlər.

Avqustun əvvəlinə qədər bu rəqəm 60-70 faizə qədər arta bilər. Beləliklə, Rusiyadakı yanacaqdoldurma məntəqələrində növbələr kosmosdan uzun müddət görünəcək.

Başqa bir məqam: yanacaq böhranından sonra iqtisadi böhran gələcək. İyul, xüsusən də 2026-cı ilin avqust ayı Rusiya iqtisadiyyatı üçün çox çətin olacaq.

Rusiya neftinin qiymətləri düşür və büdcəni uçuruma sürükləyir.

May və iyun aylarında Rusiya Ukraynanın dron hücumlarından sonra neft emalı zavodlarının sahiblərinə təmir üçün ödənilən böyük subsidiyalar səbəbindən neft və qaz gəlirlərində pik artıma nail ola bilmədi.

Nominal olaraq, bu ödənişlər Rusiya daxilində yanacaq qiymətlərini qlobal qiymətlərdən daha aşağı və daha sabit saxlamaq üçün edilirdi.

Lakin praktikada Rusiyada benzin və digər yanacaqlar iyun ayında qlobal qiymətlərdən onsuz da baha idi.

Vəziyyət yalnız pisləşəcək.

…Birincisi, Ukraynanın dron hücumlarının artması təkcə yanacaqdoldurma məntəqələrində növbələri artırmayacaq, həm də Rusiya büdcəsinə zərər verəcək.

…İkincisi, iyul ayında vergilərin hesablanacağı neftin vergi qiyməti barel üçün 86,52 dollardan 63,52 dollara düşdü.

Və iyulun əvvəlinə qədər Rusiya limanlarında Rusiyanın URALS xam neftinin qiyməti barel üçün 50 dollardan aşağı düşmüşdü.

Bloomberg-in dərc etdiyi Argus məlumatlarına görə, iyulun əvvəlində bu, bir barel üçün 45 dollardan az idi.

Əli Babayev