Bu meyvələrin qiyməti bahalaşacaq SƏBƏB KONKRET

Azərbaycan bazarlarında son həftələrdə mövsümi meyvələrin qiymətində nəzərəçarpan artım müşahidə olunur. Bəs bu artım nədən qaynaqlanır, yaxın aylarda qiymətlərin enməsi mümkündürmü?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bahalaşmanın iqtisadi və təbii səbəblərini açıqlayıb.

“2025-ci ilin yaz-yay mövsümündə ölkənin bir çox bölgələrində yağışsız və isti hava, həmçinin dolu və quraqlıq hadisələri müşahidə olunub. Nəticədə meyvə bağlarında məhsuldarlıq azalıb, bazara çıxan məhsul həcmi düşüb. Təklif azaldıqca, qiymətlər yüksəlib.

Yanacaq, xüsusilə dizelin bahalaşması kəndlərdən şəhərlərə daşınma xərclərini artırıb. Bununla yanaşı, ölkədə soyuq zəncir infrastrukturunun (soyuducu anbarlar, yük maşınları və s.) məhdudluğu məhsul itkisini çoxaldır və maya dəyərini yüksəldir.

Son illər Azərbaycan meyvələrinin, xüsusilə nar, ərik, şaftalı, alça və alma kimi məhsulların Rusiya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Mərkəzi Asiya bazarlarına ixracı artıb. Daxili bazarda məhsul az qaldığından, qiymətlər də paralel şəkildə qalxıb.

Kənd təsərrüfatı məhsullarının satışında bir neçə vasitəçinin iştirakı qiymətlərin süni şəkildə artmasına səbəb olur. Kəndli məhsulu ucuz satsada, bazara çatana qədər üzərinə 2–3 mərhələdə əlavə gəlir qoyulur.

İlkin məhsulların bazara çıxışı zamanı “yeni məhsul” effekti yaranır. İnsanlar tələbatla bu məhsullara daha çox yönəlir, bu da qiymətləri müvəqqəti şəkildə artırır. Bir neçə həftə sonra bazar balanslaşdıqca qiymətlər nisbətən stabilləşir”.Akif Nəsirlinin sözlərinə görə, yaxın aylarda müəyyən ucuzlaşma gözlənilsə də, bu proses məhdud xarakter daşıyacaq.

“Oktyabr-noyabr aylarında alma, armud, heyva kimi payız meyvələrinin bazara çıxması ilə təklif artacaq və qiymətlərdə qismən azalma müşahidə oluna bilər. Lakin ixracın davamlı artması və istehsal xərclərinin, yanacaq, gübrə və işçi qüvvəsinin qiymətinin yüksəlməsi fonunda meyvələrin əvvəlki illərdəki kimi ucuzlaşması real görünmür,” – iqtisadçı vurğulayıb.

Nəticə olaraq, mövsüm meyvələrinin bahalaşması həm iqlim dəyişiklikləri, həm də iqtisadi faktorların birgə təsirinin nəticəsidir. Qiymətlərin yaxın dövrdə müəyyən qədər enəcəyi gözlənilsə də, b dəu, əhəmiyyətli dərəcədə olmayacaq.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az