Deputat: Bakı Budapeşt xəttində qurulan əməkdaşlıq yalnız regional deyil, geosiyasi məsələdir

"2025-ci ilin qlobal siyasi panoramasında Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) artan rolu fonunda Azərbaycanın bu birlikdəki lider mövqeyi daha aydın görünür. Təşkilatın son qeyri-rəsmi zirvəsinin Macarıstanda keçirilməsi isə həm coğrafi baxımdan, həm də strateji rəmzi dəyəri ilə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu hadisə fonunda Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Siyartonun verdiyi bəyanat – “Avropa ölkələri Bakı ilə əməkdaşlıq üçün çox şeydən keçməyə hazırdır” – təkcə diplomatik jest deyil, Avropanın dəyişən enerji və təhlükəsizlik doktrinasının göstəricisidir".
Bu sözləri Demkrat.az-a açıqlamasında deputat Elçin Mirzəbəyli deyib. 
Deputat bildirib ki, Azərbaycanın TDT-dəki aparıcı rolu bir sıra mühüm amillərlə izah olunur:
"Bu, ilk növbədə Azərbaycanın siyasi sabitliyi, müstəqil və çoxşaxəli xarici siyasət kursu ilə bağlıdır. 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində əldə olunan qələbə yalnız ərazi bütövlüyünün bərpası deyil, həm də Türk dünyasında lider imicinin güclənməsi anlamına gəlirdi. İndi Azərbaycan yalnız Zəngəzur dəhlizinin açılması və Orta Dəhliz layihəsinin icrası ilə deyil, həm də regional təhlükəsizlik və enerji diplomatiyası sahəsində təşəbbüskar rolu ilə önə çıxır.Prezident İlham Əliyevin Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığı strateji prioritet elan etməsi və bu sahədə ardıcıl siyasi iradə göstərməsi nəticəsində Azərbaycan təşkilat daxilində inteqrasiyanı dərinləşdirən əsas lokomotivə çevrilib".
Onun sözlərinə görə, Macarıstan TDT-də müşahidəçi statusunda olsa da, bu ölkənin təşkilatla münasibətləri simvolikdən çox real xarakter daşıyır:
"Macar siyasətində Türk etnik köklərinə istinad və ortaq mədəniyyətin vurğulanması sadəcə romantik ritorika deyil. Bu yanaşma enerji təhlükəsizliyi və alternativ nəqliyyat yolları axtarışında olan Orta Avropa ölkəsinin rasionallığı ilə də üst-üstə düşür.Macarıstan Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini erkən dəyərləndirən və onunla ikitərəfli münasibətləri enerji, sənaye, təhsil və mədəniyyət sahələrində inkişaf etdirən nadir Avropa ölkələrindəndir. Bakı-Budapeşt xəttində qurulan əməkdaşlıq yalnız regional deyil, pan-Avropa səviyyəsində geosiyasi məsələdir. Siyartonun son açıqlaması da bunu təsdiqləyir: Avropa artıq Azərbaycanın enerji resurslarına və tranzit imkanlarına daha çox ehtiyac duyduğunu açıq etiraf edir.Rusiyadan enerji asılılığını minimuma endirməyə çalışan Aİ ölkələri üçün Azərbaycan alternativ və etibarlı tərəfdaş kimi yüksəlir. 2022-ci ildə imzalanmış Azərbaycan-Aİ enerji memorandumu, Azərbaycanın qaz ixracının genişləndirilməsi, yaşıl enerji layihələri və Xəzərdən Avropaya enerji daşıyan yeni istiqamətlər bu əməkdaşlığın real nəticələridir.Bu kontekstdə Macarıstan körpü rolunu oynayaraq həm TDT ilə Aİ arasında əlaqələrin dərinləşdirilməsinə, həm də Azərbaycanın Avropa ilə strateji dialoqunun genişlənməsinə töhfə verir.Hazırkı şəraitdə Azərbaycanın həm Türk dünyasında, həm də Avropa platformasında oynadığı rol bir-birini tamamlayan iki paralel xətt kimi deyil, strateji olaraq bir-birini gücləndirən elementlər kimi çıxış edir. Bakı artıq Cənubi Qafqazda regional güc olmaqla kifayətlənmir, o, Avrasiya məkanında enerji, nəqliyyat və siyasi etimad mərkəzinə çevrilir.
Macarıstanla inkişaf edən strateji tərəfdaşlıq bu mənzərədə açar elementdir. Və bu tərəfdaşlıq sayəsində TDT–Aİ oxunun mərkəzində Azərbaycan dayanır. Qlobal geosiyasi rəqabətdə öz yerini möhkəmləndirmək istəyən istənilən oyunçu, istər Şərq, istərsə də Qərb artıq Bakı ilə hesablaşmaq məcburiyyətindədir".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az