FİDANDAN FARS REJİMİNƏ QIRMIZI VƏRƏQƏ Türkiyəyə qarşı İran İsrail işbirliyi nə vəd edir?

Türkiyə İrandakı böyük Türk qruplarını hərəkətə gətirə bilər və bu, bütün istiqamətlərdə küncə sıxışdırılmış fars rejiminin sonu olardı

Namiq Bilal

İran və Türkiyə arasında hər cür qarşıdurma üstüörtülü şəkildə həmişə olub. Qarşılıqlı ˝atışmalar˝ hər zaman vəkalət gücləri üzərindən olub və tərəflərdən heç biri qarşı tərəfi birbaşa dövlət olaraq hədəf taxtasına oturtmayıb. Lakin son bir neçə gündə vəziyyət kökündən dəyişir. İranın Suriyada sabitliyi pozma təhdidlərinə Türkiyə XİN rəhbəri Hakan Fidandan çox sərt və İranı dövlət olaraq hədəf alan açıqlama gəlib. 

Fidan ˝Əl Cəzirə˝ telekanalına verdiyi müsahibədə belə ifadələrə yer verib: ˝İran qonşu dövlətlərdə müxtəlif qrupları dəstəkləyərək həmin dövlətlərin içərisində qarşıdurma yaradır. Başqalarının pəncərələrini daşlamayın ki, sizin də pəncərənizi daşlamasınlar. Əgər siz başqa dövlətlərin içindəki qrupları hərəkətə gətirərək hüzursuzluq yaradacaqsınızsa, başqa dövlətlər də İranın içindəki qrupları hərəkətləndirib sizə problem yaradacaq˝.

Fidan birbaşa İranı hədəf alaraq başqa dövlətlərin İranı içəridən sarsıda biləcəyini ən yüksək pərdədən dilə gətirib.

Bu açıqlamadan sonra fars rejimi Türkiyənin Tehrandakı səfirini XİN-ə çağıraraq narahatlığını ifadə edib. Türkiyə XİN də İran səfirini çağıraraq eyni addımı atıb.

Hakan Fidanın bəyanatından sonra İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (İİKK) yaxınlığı ilə tanınan ˝Mehr˝ informasiya agentliyi Suriya hakimiyyətinə qarşı ˝Suriya İslami Dirəniş Təşkilatı˝ adlı qurumun yarandığı barədə məlumat yayıb. Angentliyin yaydığı məlumatda diqqət çəkən məqamlardan biri adı çəkilən təşkilatın loqosu olub. Silahı yuxarıda tutan əl loqosu “Hizbullah” və İranın dəstəklədiyi digər hərbi qrupların loqosu ilə eynidir. Bu məqam ˝Suriya İslami Dirəniş Təşkilatı˝-nın da İİKK tərəfindən yaradıldığının altını cızır. Belə görünür ki, həm Türkiyə, həm də İran tərəfi açıq qarşıdurmaya getməkdən çəkinmirlər.

Fars rejimi özü üçün ən böyük təhlükəni Türk dünyasında görür. Bu, bilinən faktdır. Rəsmi Tehran həm Azərbaycana, həm də Türkiyəyə qarşı əlindən gələni hər zaman edib. Bakı və Ankara isə Tehranın bütün oyunlarına təmkinlə yanaşıblar. Lakin Hakan Fidanın İrana yönəlik bəyanatı hər təmkinin də bir sərhədinin olduğunu göstərir.

˝Başqa ölkələr də İranın daxilindəki qrupları hərəkətə gətirər˝ ifadəsi çoxsaylı informasiya vasitələrində ˝Türkiyə İranın daxilindəki böyük türk toplumlarını hərəkətə keçirəcək˝ kimi qiymətləndirildi. Etiraf edək ki, rəsmi Ankara bu günə qədər Tehrana qarşı belə sərt hücum etməyib. Bir qədər obrazlı şəkildə desək, bu bəyanat Hakan Fidanın fars rejiminə verdiyi ˝qırmızı vərəqədir˝.

Həmin bəyanatı İranda yaşayan 40-45 milyonluq Türk toplumlarına yönəlik hərəkətlənmə siqnalı kimi dəyərləndirənlərin sayı da yetərincə çoxdur. Türkiyə həqiqətən də İrandakı böyük Türk qruplarını hərəkətə gətirə bilər və bu, bütün istiqamətlərdə küncə sıxışdırılmış fars rejiminin sonu olardı.

Hadisələrin inkişafı göstərir ki, bizim coğrafiyamızda böyük Türk-fars hesablaşması qaçılmazdır. Prezident İlham Əliyevin ˝İranda 40 milyon Türkün hüquqları tapdanır˝ təpkisi, prezident R.T.Ərdoğanın ˝Arazı ayırdılar...˝ çıxışı, indi də H.Fidanın ˝Daxilinizdəki qruplar hərəkətə gətirilə bilər˝ bəyanatı bu hesablaşmanı hər keçən gün daha da yaxınlaşdırır.

Azərbaycan Qarabağ problemini həll etdi. Türkiyə də PKK terrorunu və cənubundakı kürd separatizmini sonlandırır. Fars rejimi isə çox böyük əndişə içindədir ki, problemlərdən qurtulan Azərbaycan və Türkiyə türkləri İran türklərinin azadlığı məsələsini də qərarlı şəkildə gündəmə gətirəcəklər.

Türk faktoru sürətlə güclənir, fars rejimi isə tükənir. Ən müxtəlif mənbələr tərəfindən dəfələrlə qeyd olunub ki, fars rejimini ayaqda saxlayan əsas faktorlardan biri bu rejimin Qərbdən, xüsusilə də ABŞ-dən aldığı üstü örtülü dəstəkdir. Lakin İranın nüvə silahı əldə etmək cəhdləri ABŞ-İsrail cütlüyü ilə İran arasındakı münasibətləri yetərincə gərginləşdirib. Son dövrlərə qədər İsrailin ən böyük hədəfi İranın nüvə təsislərini bombalamaq və Tehran rejimini devirmək idi. Suriyada Əsəd rejiminin devrilməsi hadisələrin inkişaf istiqamətini kökündən dəyişdi. İndi sanballı yəhudi düşüncə quruluşları İsrailin genişlənməsi yolundakı ən böyük təhdidin İran yox, Türkiyə olduğunu hesab edirlər.

İsrail Türkiyəni Suriyada zəiflətmək üçün druzları və PKK-SDQ terorçularını dəstəkləyir. İran da eyni məqsəd üçün Suriyadakı ələvi qruplara dəstək verir. Başqa sözlə, Türkiyəni zəiflətmək məsələsində İsrailin və fars rejiminin maraqları üst-üstə düşür.

Lakin həm İsrailin, həm də İranın çabaları gecikmiş çabalardır. Belə ki, Türkiyənin həmlələri qarşısında Əsədi hakimiyyətdə saxlaya bilməyən Təl-Əvivin və Tehranın bu dövrdən sonra Suriyada ciddi uğur əldə edəcəkləri müəmmalı məsələdir.

Nəticə göz önündədir. Fars rejimi Türkiyəni zəiflətmək üçün ˝Böyük şeytan˝ və ˝Kiçik şeytan˝ adlandırdığı ABŞ və İsraillə hər zaman qapalı işbirliyində olub. Lakin rəsmi Tehranın Türkiyə və Türklərə qarşı qurduğu bütün qurğular son nəticədə özünün əleyhinə çevrilib. Qüvvələr nisbəti elə sürətlə dəyişir ki, fars rejiminin Türklərə qarşı atdığı hər addım bu rejimlə böyük Türk dünyasının tək-təkə, baş-başa qalacağı günü daha da yaxınlaşdırır.