Gənclərin sevimli içkisi orqanizmi belə ZƏHƏRLƏYİR

İngiltərədə gənclərin təxminən 31%-i tərəfindən enerji içkilərinin müntəzəm olaraq istehlak edildiyi bildirilərkən, sağlamlıq mütəxəssisləri bu vərdişin fiziki və ruhi sağlamlığa əhəmiyyətli mənfi təsirləri olduğunu vurğulayırlar. Mütəxəssislər bu içkilərə ümumiyyətlə diqqəti artırmaq üçün üstünlük verildiyini bildirir və tərkibindəki yüksək miqdarda kofein, şəkərin ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

News24.az xəbər verir ki, dietoloq Annabel Gipp gənclərin artan kofein istehlakının yüksək təzyiq, yuxu pozğunluğu, mədə problemləri və şiddətli baş ağrılarına səbəb olduğunu bildirib. Gipp enerji içkilərinin yaratdığı hiperaktivliklə bağlı xəsarətlərin də artdığını bildirib. Gipp, yeniyetməlik dövründə sümük inkişafının kritik olduğunu xatırladıb:

"Kofein bağırsaqlarda kalsiumun udulmasını maneə törədir. Bu, sümüklərdə qeyri-kafi mineral çökməsinə və potensial olaraq zəif sümük quruluşuna səbəb olur".

Eyni zamanda, 2023-cü ildə Nutrients jurnalında dərc edilən araşdırmada 18 yaşdan kiçik şəxslərdə enerji içkiləri ilə bağlı sağlamlıq problemlərini qiymətləndirən 18 fərqli araşdırma təhlil edilib. Araşdırmaya görə, xəstəliklərin təxminən yarısı ürək-damar problemləri ilə, üçdə biri neyropsikoloji təsirlərlə və 22 faizində böyrək problemləri ilə əlaqələndirilib. Ürək ritminin pozulması, hipertoniya və hətta kəskin böyrək çatışmazlığı kimi ciddi hallar da bildirilib.

Bəzi xəstəliklərdə hətta orta dərəcədə kofein istehlakı (məsələn, 80 mq) ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Enerji içkilərində olan taurinin xüsusilə böyrək funksiyalarına mənfi təsir göstərə biləcəyi də vurğulanıb.

Qeyd edək ki, psixi sağlamlıq sahəsində də mənzərə o qədər də ürəkaçan olmayıb. Belə ki, İctimai Sağlamlıq jurnalında dərc olunan 1,2 milyon gəncin təhlili enerji içkisi istehlakı ilə narahatlıq, stress, depressiya və i **ihar düşüncələri arasında əhəmiyyətli əlaqə olduğunu ortaya qoyub. Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Nyukasl Universitetindən doktor Şelina Visram, "Enerji içkilərinin psixoloji narahatlıq yarada biləcəyi ilə bağlı ciddi qorxularımız var. Bu tapıntılar təcili ictimai sağlamlıq müdaxiləsi tələb edən bir vəziyyətə işarə edir" deyə bildirib.

Mütəxəssislər enerji içkilərinə daha sağlam alternativlərin təklif edilməli olduğunu müdafiə edirlər. Bitki çayları, təbii meyvə şirələri, kokos suyu və adi su kimi içkilər yüksək kofein və şəkər olmadan enerji dəstəyi verə bilər. Bundan əlavə, tünd şokolad, yaşıl çay və qoji giləmeyvə kimi qidalar da təbii enerji artırıcı təsir göstərə bilər.

Günel Məlikzadə