Icma.az
close
up
RU
Keçmişlə gələcək arasında: Doxsanda doğulanlar nə hiss edir?

Keçmişlə gələcək arasında: Doxsanda doğulanlar nə hiss edir?

Icma.az, Metbuat saytına istinadən bildirir.

Müşahidə qabiliyyətim kifayət qədər inkişaf edib. Qarşımdakı insanı cəmi 10-15 dəqiqə içində anlamağı bacarıram — gözlərindən, bədən dilindən, danışığından onun keçmişini, bu gününü və hətta gələcəyə dair arzu və baxışlarını sezə bilirəm. İnsan özü haqqında açıq danışdıqda isə onun gələcəyini də müəyyən qədər təxmin etmək mümkündür.

İllərdir bu müşahidələr əsasında insanları yaş qruplarına və düşüncə modellərinə görə təhlil etməyi öyrənmişəm. Kim nə istəyir, hansı yaşda nə arzulayır – bunu çox vaxt yaşdan asılı olmayaraq anlaya bilirəm.

Çox dəyərli müsahibələrim olub. Elələri də var idi ki, saatlarla danışsalar da, bir fikir belə ifadə etmirdilər. Amma mən hər birindən öyrəndim – bəzisindən nə etməli olduğumu, bəzisindən isə nələri etməməli olduğumu.

Biz 90-cı illərdə – qeyri-müəyyənliklərlə dolu bir dövrdə formalaşdıq. Qlobal dəyişikliklərin, texnologiyanın ilk oyanışının, müharibələrin, iqtisadi böhranların və pandemiyaların şahidi olduq. Həm də psixoloji baxımdan ayaqda qalmağa çalışdıq.

Yadımdadır, valideynlərim tez-tez deyirdilər: “Ay bala, siz heç nə görməmisiniz. Biz ildə bir dəfə sanatoriya, kurort görərdik, az olsa da keyfiyyətli məhsul yeyərdik.” Mən isə uşaq yaşımda çörək növbəsində atamla birlikdə dayanmağı, nənəmin çantasında gizlənən “Krasnaya Oktyabr” şokoladını və “Bit Mojet” ətrini xatırlayıram. Ağ-qara televizor, çevirməli telefon, bir çoxlarının tanımadığı sadə amma dəyərli məqamlarla zəngin illərimiz olub.

Biz utanırdıq. Hər addımı atmamışdan əvvəl on dəfə düşünürdük. Bugünkü nəsil isə daha cəsurdur və özünü ifadə etməkdən çəkinmir. Bu həm zamanın, həm də imkanların fərqidir. Onlar bizim kimi düşüncə qadağaları ilə böyümədilər.

Müəllimə qarşı münasibətimiz belə fərqli idi. Onu ilahi varlıq kimi görürdük. Bəzən o dövrdəki saf düşüncələrimə görə özümə acıyıram. 2000-ci illər həyatımıza “dünyanın sonu” qorxusu ilə daxil oldu. İlk mobil telefonlar, wap texnologiyası, bir mahnını yükləmək üçün bütün yaddaşı silmək... Sanki dünən idi.

Bugünkü nəsil o dövrü “keçmiş” adlandırsa da, biz o dövrün musiqilərində ruhumuzu tapdıq. Bu gün qızım mənim rəqs etməyimə təəccüblə baxır, amma ana olmaq enerjini öldürmür. Bunu bir gün anlayacaq.

Valideynlərimin dedikləri haqlı imiş. Dünya o qədər sürətlə dəyişir ki, bu gün mən də övladıma “Biz daha keyfiyyətli qidalanır, daha saf hava ilə nəfəs alırdıq” deyə bilərəm.

Texnologiya gözlərimizin qarşısında formalaşdı. Dial-up modemlərin səsi, ilk “chat”lar, e-mail dostları. Bizim dövrdə də sosial əlaqə vardı, sadəcə formasını dəyişmişdi. O vaxtlar bir telefonun yaddaşı üç şəkil və üç mp3 ilə dolurdu. Amma onun yaratdığı sevinc bu günkü ən son model cihazın verdiyi həzzdən qat-qat böyük idi.

Texnologiya insanı dəyişdirmir. Sadəcə ona şərait yaradır. Əgər biri əxlaqsızdırsa, bəhanə axtarır.

Bugünkü nəsil — Z və Alfa nəsli — bizim nəzarətimizdə böyüyür. Onlar bizdən daha sərbəstdirlər. Biz onları sıxmadan, azad seçim etmələrinə şərait yaradaraq yönəltməyə çalışırıq.

90-ların övladları indi “kamil dövr”lərini yaşayırlar. Amma bu kamillik hamıya şamil deyil. Arzularına çatmayanlar bu günün gəncliyinə təzyiq göstərir, düşüncələrini sırımağa çalışırlar.

Kapitalizm bizə daha çox işləməyi öyrətdi, amma daha çox qazandırmadı. İndi isə 3-4 saatlıq ağıllı işlə böyük gəlir əldə etmək mümkündür – təkcə məqsədini düzgün seçməlisən.

Rəqabət artıb, səmimiyyət azalıb. Saf görünən belə tez dəyişir. Dünya zəifləri sevmir. Zəiflik uduzmaqdır. İndiki dövrdə dostluq belə qarşılıqlı fayda üzərində qurulur.

İnsanlar səninlə ancaq faydan olduğu müddətcə dostluq edir. Səmimi görünsə də, bu artıq həyatın qaydasıdır.

Ətrafda gülüşlər azalıb. Qadınlara yer verən kişi, yaşlıya hörmət edən gənc getdikcə azalır. Bizim üçün adət olanlar yeni nəsil üçün sadəcə nostaljidir.

Əxlaq dəyişir. İctimai nəqliyyatda qadının qadına qarşı aqressiyası, insanların söyüşə reaksiya verməməsi artıq normal qəbul edilir.

Ailə qurmamışdan öncə insanlar bir ömür düşünür, indi isə sadəcə “xasiyyətimiz tutmadı” deyib ayrılırlar. Nəticədə atasız-anasız böyüyən uşaqlar gələcək cəmiyyətin formalaşmasında iştirak edəcəklər.

Ən çətin şey başlamaq yox, bitirməkdir. Çünki dağıtmaq — insan ruhunda dərin izlər buraxır. Sabahı təxmin etmək çətinləşib. Bugün möhkəm dəyərlər və hədəflərlə yaşamaq lazımdır ki, sabaha bir addım öndə başlaya bilək. Zamana qarşı deyil, onunla birgə hərəkət etməyi öyrənməliyik. Oxu, öyrən, səhv et, geri dönməkdən qorxma. Sağlam qidalan, çünki ikinci beynimiz — bağırsaqlarımız — birincisini idarə edir. Yaşlanmaqdan qorxma. Enerjini artıran insanlarla vaxt keçirmək yenidən doğulmaq kimidir. Kəmiyyətə deyil, keyfiyyətə önəm ver. Qəlbinə yaxın olanlarla zaman keçirmək insanı mənən ucaldır.

Həyat bir yarış deyil, bir yolçuluqdur. Bəzən dayanmaq, baxmaq, nəfəs almaq da bu yolun vacib hissəsidir. Gözlədiyimiz sabah gəlməyə bilər, amma bu gün biz varıq. Və bu, qiymətini bilməyə dəyər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 05 May 2025 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri