Kondisionerlə yatmaq adamı xəstə edir?

Yay gecələrində bir çox insanın yatmaq üçün kondisioneri səhərə qədər söndürmədiyi sirr deyil. Xüsusilə Bakı kimi isti və rütubətli havalarda pəncərəni açmaq bəzən otağı sərinlətmək əvəzinə daha da narahat edir. Buna görə kondisioner gecə boyu işləyir.

Amma burada çoxlarını düşündürən bir sual var: Kondisionerin saatlarla, hətta bütün gecə açıq qalması sağlamlıq üçün təhlükəlidirmi?

Mütəxəssislərin fikrincə, düzgün istifadə olunan və mütəmadi təmizlənən kondisionerin gecə boyu işləməsi öz-özlüyündə insanı xəstə etmir. Problem daha çox çox soyuq və quru hava, hava axınının birbaşa insanın üzərinə düşməsi, çirkli filtrlər və otaqda havanın keyfiyyəti ilə bağlı ola bilər.

Kondisioner niyə səhər boğaz ağrısı yarada bilər?

ABŞ-ın Cleveland Clinic-in pulmonoloqu Neha Solanki bildirir ki, kondisionerin özü insanı xəstə edən amil deyil. Lakin onun yaratdığı soyuq, quru və daim dövr edən hava bəzi insanlarda tənəffüs yollarının qıcıqlanmasına səbəb ola bilər.

Çox soyuq hava öskürək, boğaz quruluğu, burun və gözlərdə narahatlıq yarada bilər. Havanın həddindən artıq quruması isə dərinin və selikli qişaların qurumasına gətirib çıxara bilər.

Xüsusilə astması, allergiyası və ya digər tənəffüs problemləri olan insanlar temperatur və rütubət dəyişikliklərinə daha həssas ola bilərlər.

Əsas problem temperatur deyil, həddindən artıq soyutmadır

Gecə kondisionerdən istifadə edərkən ən çox edilən səhvlərdən biri temperaturu həddindən artıq aşağı salmaqdır.

Çöldə temperatur 30-35 dərəcə olduğu halda otağı çox aşağı temperatura qədər soyutmaq orqanizm üçün kəskin temperatur fərqi yarada bilər. İnsan yatarkən bədən temperaturu dəyişdiyi üçün həddindən artıq soyuq hava səhər narahatlıq hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən mütəxəssislər kondisioneri rahat temperaturda və birbaşa insanın üzərinə vurmayan rejimdə işlətməyi məsləhət görürlər.

Havanın rütubəti də vacibdir

Kondisioner havanı yalnız soyutmur, eyni zamanda onun tərkibindəki nəmin bir hissəsini də azaldır.

Cleveland Clinic-in məlumatına görə, həddindən artıq quru hava boğaz, burun, göz və dəridə quruluq yarada bilər. ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi (EPA) isə ev daxilində 30-50 faiz nisbi rütubət aralığını tövsiyə edir.

Deməli, səhər oyananda ağız və boğaz quruluğu hiss edən insan üçün problem kondisionerin gecə işləməsindən daha çox otağın həddindən artıq soyudulması və havanın quruması ola bilər.

Çirkli kondisioner daha ciddi problemdir

Kondisionerin gecə boyu işləməsi ilə bağlı ən vacib məsələlərdən biri cihazın təmizliyidir.

Filtrdə toz və digər hissəciklər toplandıqda kondisioner onları otaqdakı hava ilə birlikdə dövr etdirə bilər. EPA bildirir ki, kondisioner və HVAC sistemlərinin filtrləri mütəmadi təmizlənməli və istehsalçının göstərişlərinə uyğun dəyişdirilməlidir.

Bu səbəbdən kondisionerin filtrini aylarla təmizləmədən gecə-gündüz işlətmək, sadəcə temperatur məsələsindən daha çox diqqət tələb edir.

Pəncərəni açmaq həmişə daha yaxşı deyil

“Gecə kondisioneri söndürüb pəncərəni açmaq daha sağlamdır” fikri də hər vəziyyətdə doğru deyil.

EPA bildirir ki, təmiz hava ilə ventilyasiya qapalı məkandakı bəzi çirkləndiricilərin konsentrasiyasını azaltmağa kömək edir. Lakin çöldə havanın çirkli olduğu, temperatur və rütubətin həddindən artıq yüksək olduğu hallarda pəncərəni açmaq əksinə, otağa əlavə çirkləndirici və nəm daxil edə bilər.

Bakı kimi yay aylarında isti və rütubətli havanın hökm sürdüyü şəhərlərdə buna xüsusilə diqqət etmək lazımdır.

Gecə kondisionerdən istifadə edənlər nə etməlidir?

Mütəxəssislərin tövsiyələrindən çıxan əsas qaydalar bunlardır:

• Temperaturu həddindən artıq aşağı salmayın. Otağın rahat sərin olması kifayətdir.

• Hava axınını birbaşa yatağa yönəltməyin. Kondisionerin qanadlarını elə tənzimləyin ki, hava tavana və ya otağın digər hissəsinə yayılsın.

• Filtrləri mütəmadi təmizləyin. Çirkli filtr həm hava keyfiyyətinə, həm də cihazın işinə mənfi təsir edə bilər.

• Rütubəti nəzərə alın. EPA evdə 30-50 faiz rütubət aralığını tövsiyə edir.

• Otağın havasına diqqət edin. Hava keyfiyyəti və şərait imkan verirsə, vaxtaşırı ventilyasiya faydalıdır. Lakin çöldə hava keyfiyyəti pisdirsə və ya hava həddindən artıq isti-rütubətlidirsə, pəncərəni açmaq məcburi deyil.

• Sağlamlıq probleminiz varsa, simptomlara diqqət edin. Kondisioner işləyərkən davamlı öskürək, nəfəs darlığı və ya digər narahatlıq yaranırsa, səbəbi yalnız kondisionerdə axtarmaq düzgün deyil və həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.

Bəs kondisioneri səhərə qədər söndürməmək olarmı?

Bəli, əksər insanlar üçün düzgün temperaturda, təmiz filtrli və normal vəziyyətdə olan kondisioneri gecə boyu işlətmək mümkündür.

Əsas məsələ kondisionerin neçə saat işləməsi deyil. Cihazın necə işlədilməsi və otaqda hansı şəraitin yaradılmasıdır.

Çox soyuq və quru hava, birbaşa hava axını və baxımsız kondisioner səhər boğaz quruluğu, öskürək, burun tutulması və digər narahatlıqlara səbəb ola bilər.

Yəni gecə kondisionerin işləməsindən qorxmaq lazım deyil. Onu düzgün istifadə etmək lazımdır.

Ən sadə qayda isə budur: səhər oyananda otaq sərin ola bilər, amma insan özünü “soyuq anbarda yatmış kimi” hiss etməməlidir.

AzPost.az