Olmasaydı cahanda axmaqlar... KÜNCDƏN BAXIŞ

Elçin Bayramlı

Son vaxtlar media və sosial şəbəkələrdə maraqlı faktlar açıqlandı. Xəzər dənizinin çəkilməsi ilə dənizin dibinə atılmış müştəlif əşyalardan düzəldilmiş xeyli sayda cadular üzə çıxdı. Cadugərlərin qapısı qarşısında insan növbələrini göstərən fotolar yayımlandı. Eyni zamanda, sosial şəbəkələrdə bir sıra falçı və cadugərlər açıq şəkildə özlərini reklam edir, insanları haram, günah və qanunsuz işlərə dəvət edirlər. Təəssüf ki, onların tələsinə düşənlər heç də az deyil.

Falçılıq və cadugərlik həmişə cəhalət içində olan və mənəvi deqredasiyaya məruz qalan cəmiyyətlərdə inkişaf edir. Lakin elm və təhsilin genişlənməsi, dinin düzgün öyrənilməsi sayəsində son vaxtlar buna maraq azalıb. Lakin yenə də bu işlərlə məşğul olan dələduzlar və onların tələsinə düşən avamlar var.

Bu məsələyə 3 tərəfdən yanaşmaq lazımdır. Hüquqi baxımdan bu, açıq-aşkar dələduzluqdur, cinayətdir. İnsanların aldadılması və maddi vəsaitlərinin talan olunması birbaşa cinayət əməlidir. Eyni zamanda burada digər məsələlər də mövcuddur: başqalarına zərər vurmaq cəhdi hər hansı formada hüquqi problem yaradır.

Sosial baxımdan da bu, çox ciddi problemdir. İnsanların şüuru və təfəkkürü falçılıq, cadugərlik üzərində qurulur. Falçılıqla, cadugərliklə nəyəsə nail olmaq qeyri-təbii və qeyri-mənəvi bir formaya çevrilib. Həm bir insan olaraq, bir fərd və vətəndaş olaraq, həm də bütün cəmiyyət üçün bu zərərli bir fəaliyyətdir.

Dini və mənəvi baxımdan isə bu, ən böyük günah sayılır. Bütün dinlərdə falçılıq və cadugərlik şeytani bir əməl hesab olunur. Bununla məşğul olanlar və onlara inananlar da şeytani işlərlə məşğul olanlar sayılır. Bundan ağır günah yoxdur; bu, birbaşa satanizm, yəni şeytana xidmət deməkdir. Bu, bütün dinlərdə eyni cür qəbul edilir.

Bu səbəbdən bir çox ölkələrdə belə fəaliyyət qanunla qadağan olunur və cəzalandırılır. Bəzi ölkələrdə ictimai qınaq, digərlərində isə təhsil və maarifləndirmə yolu ilə insanlar bu işlərlə məşğul olmaqdan uzaqlaşdırılıb. Təəssüf ki, bizdə kütlənin bir hissəsi həm bilik, həm də dini baxımdan cəhalət içindədir. Bəzi insanlar qeyri-qanuni və qeyri-mənəvi yollarla iş görməyə çalışır. Bu, mənəvi deqradasiyanın kulminasiyasıdır və cəmiyyətin təhsilsiz, mənəviyyatsız hissəsini göstərir.

Aydın məsələdir ki, bu yollarla heç bir işi həll etmək mümkün deyil. Lakin buna cəhd etmək belə qeyri-insani və qeyri-mənəvi prosesdir. Başqalarına zərər vurmağa, onların haqqına girməyə, ailələrini dağıtmağa cəhd göstərmək belə hüquqi cəhətdən cinayət, sosial cəhətdən zərərli, dini cəhətdən ağır günahdır.

Bunun qarşısını almaq üçün bir çox üsullar mövcuddur. Maarifləndirmə uzun illərdir ki, aparılır, amma effektiv olmadı; ictimai qınaq potensial olaraq nəticə verə bilərdi, amma bizdə bu da yoxdur; din xadimləri bu məsələnin dini baxımdan ən ağır günah olduğunu çatdıra bilərdi, lakin bu da yetərli səviyyədə edilmədi.

Yerdə yalnız inzibati və hüquqi müdaxilə qalır. Son zamanlar bəzi ölkələrdə bu məsələ ilə bağlı ciddi qərarlar qəbul olunub. Bu cür fəaliyyətlər qanunla qadağan olunub və cəzalar müəyyənləşdirilib. Bizdə də artıq bu addımı atmağın vaxtıdır. Hesab edirəm ki, Cinayət Məcəlləsinə xüsusi maddələr əlavə edilməli və bu fəaliyyətlə məşğul olanlar ciddi cəzalandırılmalıdır.

Cadugərlik və falçılıq fəaliyyəti qadağan olunmalı, dövlət orqanları, dini icmalar və cəmiyyətin sağlam qüvvələri tərəfindən ictimai qınaq yolu ilə də qarşısı alınmalıdır. Biz cəmiyyəti bu bəladan təmizləməliyik. Əks halda sağlam cəmiyyətdən söhbət gedə bilməz. Mənəvi deqradasiya sosial problemlərə, insanların bir-biri ilə münasibətlərinin pisləşməsinə səbəb olur və bu da qəbuledilməzdir. Buna görə ciddi tədbirlər görülməlidir.