Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Ömür uzunluğuna təsir edən üç xarakter xüsusiyyət açıqlandı

Ömür uzunluğuna təsir edən üç xarakter xüsusiyyət açıqlandı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yeni genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, müəyyən xarakter xüsusiyyətləri vaxtından əvvəl ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra və ya azalda bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Newsweek” nəşri yazır.

İrlandiyanın Limerik Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, narahatlıq (neyrotizm), yüksək intizamlılıq və ünsiyyətcillik insanın ömür uzunluğuna ciddi təsir göstərir. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu xüsusiyyətlər ölüm riskinin proqnozlaşdırılmasında gəlir, təhsil və digər sosial status göstəriciləri qədər əhəmiyyətlidir.

Araşdırma çərçivəsində dörd qitədə yaşayan təxminən 570 min insanın on il ərzində toplanmış məlumatları təhlil olunub. Nəşrin qeyd etdiyi kimi, bu iş şəxsiyyət xüsusiyyətləri ilə ömür uzunluğu arasındakı əlaqəni öyrənən ən iri və ətraflı tədqiqatlardan biridir.

Narahatlıq erkən ölüm riskini artırır

Ən aydın nəticələrdən biri neyrotizmlə bağlı olub. Bu xüsusiyyət daimi narahatlıq, emosional qeyri-sabitlik və stressə meyilliliklə xarakterizə olunur.

Araşdırma göstərib ki, neyrotizm səviyyəsi yüksək olan yetkinlər bu göstəricisi aşağı olan insanlarla müqayisədə daha tez dünyasını dəyişiblər. Alimlər müəyyən ediblər ki, neyrotizm göstəricisinin hər bir bal artması istənilən zaman kəsiyində ölüm riskinin təxminən 3 faiz yüksəlməsi ilə əlaqəlidir.

Bu əlaqə xüsusilə gənc yaşlı böyüklər arasında daha güclü olub. Tədqiqatçılar bunu uzunmüddətli stressin və emosiyaların idarə olunmasında çətinliyin zamanla orqanizmi zəiflətməsi və sağlamlığa zərər vurması ilə izah edirlər.

İntizamlılıq və ünsiyyətcillik ömrü uzadır

Eyni zamanda, daha yüksək təşkilatçılıq, intizam və məqsədyönlülük səviyyəsinə malik olan insanlar arasında vaxtından əvvəl ölüm riski xeyli aşağı olub.

Məqalədə qeyd olunur ki, məsuliyyətlilik və intizam göstəricisinin hər bir bal artması ölüm riskinin 10 faiz azalması ilə əlaqəlidir ki, bu da tədqiqatda müşahidə olunan ən güclü qoruyucu təsir hesab olunur.

Yüksək ünsiyyətcillik də ömür uzunluğu ilə əlaqələndirilib. Bu xüsusiyyətin bir bal artması erkən ölüm riskini orta hesabla 3 faiz azaldıb. Xüsusilə ABŞ və Avstraliya kimi ölkələrdə bu təsir daha aydın müşahidə olunub.

Bütün xüsusiyyətlər eyni dərəcədə önəmli deyil

Araşdırma maraq, yaradıcılıq və mehribanlıq kimi xüsusiyyətlərlə erkən ölüm riski arasında ya zəif, ya da ardıcıl olmayan əlaqə aşkar edib. Bu isə bütün xarakter cizgilərinin sağlamlıq və ölüm göstəricilərinə eyni dərəcədə təsir etmədiyini göstərir.

Limerik Universitetinin psixologiya üzrə dosenti Mark MakGihan bildirib ki, ölüm riski nisbi anlayışdır və mütləq nəticə kimi qəbul edilməməlidir. Onun sözlərinə görə, yüksək neyrotizmə malik şəxslər ümumi əhali ilə müqayisədə daha yüksək risk daşısa da, bu, qaçılmaz sonluq demək deyil.

Psixoloq Paris O’Suyliabhain isə tədqiqatın nəticələrinin alimlərin və siyasətçilərin sağlamlıq risklərinə baxışını dəyişə biləcəyini qeyd edib. Onun fikrincə, şəxsiyyət xüsusiyyətləri sağlamlıq və uzunömürlülük üçün həlledici amildir və təsir gücü sosial-iqtisadi status kimi geniş yayılmış ictimai sağlamlıq determinantları ilə müqayisə edilə bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr gələcək tədqiqatlara təkan verəcək və psixoloji xüsusiyyətlərin bioloji proseslərə və sağlamlıqla bağlı davranışlara necə təsir etdiyini daha dərindən anlamağa kömək edəcək.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 17:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri