Oxumaq və yazmaq demansiya riskini 40 faiz azaldır.

Demans qlobal miqyasda ən böyük sağlamlıq təhdidlərindən biri hesab olunur. Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, dünya üzrə bu xəstəliklə yaşayan insanların sayı 2050-ci ilə qədər üç dəfə artaraq 150 milyonu keçəcək. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu artım gələcəkdə səhiyyə və sosial qayğı sistemlərinə ciddi təzyiq göstərəcək.

ABŞ-ın Çikaqo şəhərində yerləşən Rush Universiteti Tibb Mərkəzinin tədqiqatçısı Andrea Zammit bildirib ki, yaşlı dövrdə idrak sağlamlığı insanın həyat boyu məruz qaldığı intellektual stimullardan güclü şəkildə asılıdır. Araşdırma çərçivəsində başlanğıcda demans diaqnozu olmayan, orta yaşı 80 olan 1 939 nəfər təxminən səkkiz il ərzində izlənilib.

Tədqiqat zamanı iştirakçıların həyatlarının üç mərhələsindəki zehni vərdişləri araşdırılıb. 18 yaşdan əvvəl kitab oxuma tezliyi, evdə qəzet və atlas kimi mənbələrə çıxış, xarici dil təhsili; orta yaş dövründə kitabxana kartının olub-olmaması, muzey ziyarətləri və müxtəlif nəşrlərə abunə; yaşlı dövrdə isə oxuma, yazma və oyun oynama fəaliyyətlərinin intensivliyi qiymətləndirilib.

“Neurology” jurnalında dərc olunan nəticələrə görə, zehni cəhətdən ən aktiv olan 10 faiz iştirakçıda Alzheimer xəstəliyi riski ən az aktiv qrupla müqayisədə 38 faiz, yüngül idrak pozuntusu riski isə 36 faiz daha aşağı olub.

Araşdırma göstərib ki, həyat boyu zehni zənginliyi ən yüksək olan şəxslərdə Alzheimer xəstəliyi orta hesabla 94 yaşda müşahidə olunub. Ən aşağı göstəriciyə malik qrupda isə bu yaş 88 olub. Bu fərq xəstəliyin başlanmasının 5 ildən çox gecikməsi deməkdir. Yüngül idrak pozuntularında isə gecikmə müddəti 7 ilə qədər uzanıb.

Alimlər vurğulayırlar ki, həyat boyu öyrənmənin demans riskini tamamilə aradan qaldırdığına dair qəti sübut olmasa da, zehni fəaliyyətlə idrak sağlamlığı arasında çox güclü əlaqə mövcuddur.

Mütəxəssislər demansın qocalmanın qaçılmaz hissəsi olmadığını qeyd edir və kitabxanalar, təhsil proqramları və digər intellektual mühitlərə çıxışın xəstəliyin yayılma tezliyini azalda biləcəyini bildirirlər.