Icma.az
close
up
RU
Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözə bilər?

Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözə bilər?

Banco.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Müəllif: Mehin Qasımova, Banco.az

2022-ci ildə başlayan Rusiya-Ukrayna müharibəsi üç il yarımdan artıqdır ki, davam edir. Qərbin Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar dalğası genişlənməkdə davam edir və Moskva iqtisadiyyatının dayanıqlığı sual altına düşür.

Banco.az xəbər verir ki, ekspertlər artıq Rusiyanın müharibəni uzunmüddətli perspektivdə maliyyələşdirmə qabiliyyətini şübhə altına alıblar. ABŞ və Aİ-nin yeni sanksiyalar paketi fonunda Rusiya iqtisadiyyatı tənəzzül əlamətləri göstərir.

Hərbi xərclərlə dəstəklənən iqtisadiyyat staqflyasiya təhlükəsi ilə üz-üzədir. İnflyasiya hələ də yüksək olaraq qalır: martda 10,3 faiz olan göstərici sentyabrda 8 faizə düşüb. Mərkəzi Bank buna baxmayaraq oktyabrın 24-də baza faiz dərəcəsini 16,5 faizə endirib.

İqtisadi artım tempi də zəifləyib. 2025-ci ilin ilk yarısında artım 1,1–1,4 faiz aralığında olub ki, bu da əvvəlki illərin 4 faiz göstəricisindən xeyli aşağıdır. İşsizlik 2,1 faizlə aşağı səviyyədə qalsa da, biznes aktivliyi azalıb – S&P Global Russia Composite PMI sentyabrda 46,6-ya enib.

Oxford Economics-in məlumatına görə, Rusiya hələ rəsmi resessiyaya girməyib, lakin analitiklər son neft sanksiyalarının iqtisadiyyatı tənəzzülə sürükləyə biləcəyini istisna etmirlər. CASE (Avropa Strategiya və Təhlil Mərkəzi) iqtisadçısı Vladislav İnozemtsev bildirir:

“Biznes mühiti tutqunlaşır, sahibkarlar tələbin azalması və vergilərin artımını gözləyirlər.”

CASE-nin hesabatına görə, Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə uyğunlaşsa da, yaxın onillikdə ciddi inkişaf gözlənilmir və ölkəni uzunmüddətli durğunluq dövrü gözləyir.

Yeni sanksiyalar dalğası

2025-ci ilin oktyabrında həm ABŞ, həm də Aİ Moskvanı yeni sanksiyalarla hədəfə alıb.
ABŞ Rusiyanın iki nəhəng enerji şirkəti – Rosneft və Lukoil-i sanksiya siyahısına daxil edib.
Aİ isə 19-cu sanksiyalar paketi çərçivəsində 2027-ci ildən etibarən Rusiyanın LNG və neft-qaz ixracına tam qadağa tətbiq etməyi planlaşdırır.

Bundan əlavə, Avropa İttifaqı Rusiyaya sərmayə qoyuluşunu və maliyyə infrastrukturuna çıxışı məhdudlaşdırmaqla ölkənin “müharibə iqtisadiyyatına” təzyiqi artırır.

Rusiya sanksiyalardan necə yayınır?

Bununla belə, ekspertlər hesab edirlər ki, Rusiya sanksiyalardan yan keçməyin yollarını tapıb. “Kölgə tanker donanması” vasitəsilə neftin Çinə və Hindistana ixracı davam edir. CASE məlumatına görə, Rusiyanın federal büdcəsində neft-qaz gəlirlərinin payı 2011–2014-cü illərdəki 50 faizdən 2025-ci ildə 25 faizə enib.

İnozemtsevin sözlərinə görə, Ukraynanın pilotsuz hücumları neft ixracına ciddi təsir göstərmir:

“Putin müharibənin pulunu ixracdan əldə etdiyi dollarla deyil, daxili bazarda toplanan rublla ödəyir. Mərkəzi Bank istədiyi qədər rubl çap edə bilər.”

Tənəzzül nə qədər çəkəcək?

Oxford Economics-in hesablamalarına görə, Rusiya müharibəni hələ illərlə maliyyələşdirə bilər. Sentyabrda ölkənin suveren fondu ÜDM-in 5,9 faizinə bərabər olub, bunun 1,9 faizi likvid aktivlərdir.

Dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 2025-ci ilin sonuna qədər 17,7 faiz olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da fiskal sabitliyi qorumağa imkan verir.

İnozemtsev isə bildirir ki, Rusiya banklarında olan şəxsi əmanətlər “2025-ci ilin hərbi büdcəsindən beş dəfə çoxdur” və bu, hökumətə əlavə manevr imkanı yaradır.

Ekspertlərin yekdil qənaətinə görə, Rusiyanın ixrac gəlirlərinin azalması qısamüddətli dövrdə Kremlə ciddi təsir göstərməyəcək.

“Putinin müharibə aparmaq qabiliyyəti yaxın illərdə zəifləməyəcək. Bu barədə yalnız 2027-ci ilin sonuna doğru danışmaq mümkün olacaq,” – deyə İnozemtsev vurğulayıb.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://banco.az
archiveBu xəbər 29 Oktyabr 2025 09:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri