Icma.az
close
up
RU
Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözə bilər?

Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə nə qədər dözə bilər?

Banco.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Müəllif: Mehin Qasımova, Banco.az

2022-ci ildə başlayan Rusiya-Ukrayna müharibəsi üç il yarımdan artıqdır ki, davam edir. Qərbin Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar dalğası genişlənməkdə davam edir və Moskva iqtisadiyyatının dayanıqlığı sual altına düşür.

Banco.az xəbər verir ki, ekspertlər artıq Rusiyanın müharibəni uzunmüddətli perspektivdə maliyyələşdirmə qabiliyyətini şübhə altına alıblar. ABŞ və Aİ-nin yeni sanksiyalar paketi fonunda Rusiya iqtisadiyyatı tənəzzül əlamətləri göstərir.

Hərbi xərclərlə dəstəklənən iqtisadiyyat staqflyasiya təhlükəsi ilə üz-üzədir. İnflyasiya hələ də yüksək olaraq qalır: martda 10,3 faiz olan göstərici sentyabrda 8 faizə düşüb. Mərkəzi Bank buna baxmayaraq oktyabrın 24-də baza faiz dərəcəsini 16,5 faizə endirib.

İqtisadi artım tempi də zəifləyib. 2025-ci ilin ilk yarısında artım 1,1–1,4 faiz aralığında olub ki, bu da əvvəlki illərin 4 faiz göstəricisindən xeyli aşağıdır. İşsizlik 2,1 faizlə aşağı səviyyədə qalsa da, biznes aktivliyi azalıb – S&P Global Russia Composite PMI sentyabrda 46,6-ya enib.

Oxford Economics-in məlumatına görə, Rusiya hələ rəsmi resessiyaya girməyib, lakin analitiklər son neft sanksiyalarının iqtisadiyyatı tənəzzülə sürükləyə biləcəyini istisna etmirlər. CASE (Avropa Strategiya və Təhlil Mərkəzi) iqtisadçısı Vladislav İnozemtsev bildirir:

“Biznes mühiti tutqunlaşır, sahibkarlar tələbin azalması və vergilərin artımını gözləyirlər.”

CASE-nin hesabatına görə, Rusiya iqtisadiyyatı müharibəyə uyğunlaşsa da, yaxın onillikdə ciddi inkişaf gözlənilmir və ölkəni uzunmüddətli durğunluq dövrü gözləyir.

Yeni sanksiyalar dalğası

2025-ci ilin oktyabrında həm ABŞ, həm də Aİ Moskvanı yeni sanksiyalarla hədəfə alıb.
ABŞ Rusiyanın iki nəhəng enerji şirkəti – Rosneft və Lukoil-i sanksiya siyahısına daxil edib.
Aİ isə 19-cu sanksiyalar paketi çərçivəsində 2027-ci ildən etibarən Rusiyanın LNG və neft-qaz ixracına tam qadağa tətbiq etməyi planlaşdırır.

Bundan əlavə, Avropa İttifaqı Rusiyaya sərmayə qoyuluşunu və maliyyə infrastrukturuna çıxışı məhdudlaşdırmaqla ölkənin “müharibə iqtisadiyyatına” təzyiqi artırır.

Rusiya sanksiyalardan necə yayınır?

Bununla belə, ekspertlər hesab edirlər ki, Rusiya sanksiyalardan yan keçməyin yollarını tapıb. “Kölgə tanker donanması” vasitəsilə neftin Çinə və Hindistana ixracı davam edir. CASE məlumatına görə, Rusiyanın federal büdcəsində neft-qaz gəlirlərinin payı 2011–2014-cü illərdəki 50 faizdən 2025-ci ildə 25 faizə enib.

İnozemtsevin sözlərinə görə, Ukraynanın pilotsuz hücumları neft ixracına ciddi təsir göstərmir:

“Putin müharibənin pulunu ixracdan əldə etdiyi dollarla deyil, daxili bazarda toplanan rublla ödəyir. Mərkəzi Bank istədiyi qədər rubl çap edə bilər.”

Tənəzzül nə qədər çəkəcək?

Oxford Economics-in hesablamalarına görə, Rusiya müharibəni hələ illərlə maliyyələşdirə bilər. Sentyabrda ölkənin suveren fondu ÜDM-in 5,9 faizinə bərabər olub, bunun 1,9 faizi likvid aktivlərdir.

Dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 2025-ci ilin sonuna qədər 17,7 faiz olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da fiskal sabitliyi qorumağa imkan verir.

İnozemtsev isə bildirir ki, Rusiya banklarında olan şəxsi əmanətlər “2025-ci ilin hərbi büdcəsindən beş dəfə çoxdur” və bu, hökumətə əlavə manevr imkanı yaradır.

Ekspertlərin yekdil qənaətinə görə, Rusiyanın ixrac gəlirlərinin azalması qısamüddətli dövrdə Kremlə ciddi təsir göstərməyəcək.

“Putinin müharibə aparmaq qabiliyyəti yaxın illərdə zəifləməyəcək. Bu barədə yalnız 2027-ci ilin sonuna doğru danışmaq mümkün olacaq,” – deyə İnozemtsev vurğulayıb.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://banco.az
archiveBu xəbər 29 Oktyabr 2025 09:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri