Rusiya Ukrayna müharibəsində əsas hədəf olan Avropa ABŞ dən siyasi, iqtisadi və hərbi asılı vəziyyətə düşməkdədir

ABŞ prezidenti Donald Tramp ölkədə silah istehsalının sürətləndiriləcəyini bildirib. Tramp vurğulayıb ki, əsas problem silahın kifayət qədər sürətlə istehsal olunmamasıdır və ABŞ bundan sonra istehsal tempini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.Bir müddət əvvəl, Tramp Müdafiə Nazirliyinin adını dəyişərək "Müharibə Nazirliyi" etmişdi. Trampın bu qərarlarını yeni müharibələr üçün hazırlığın göstəricisi hesab etmək olarmı?

Ehtiyyatda olan polkovnik, həri ekspert Şair Ramaldanov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Tramp tərəfdən bu mövqeyin bildirilməsinin bir neçə səbəbi var: “Birinci səbəb ondan ibarətdir ki, ABŞ-nin hərbi sənaye kompleksi dünyada ən böyük hərbi sənaye kompleksi sayılır. ABŞ başda olmaqla, bu hərbi sənaye kompleksi ölkənin idarəçiliyində də müəyyən bir təsir gücünə malikdir. Hətta çox vaxt dövlət rəhbərliyinə gələn, prezident seçilən şəxslərə hərbi sənaye kompleksinin müəyyən bir şəkildə öz maraqlarına uyğun dəstək verməsi müşahidə olunur”.

Şair Ramaldanov

Ekspertin fikrincə, ikinci səbəb ondan ibarətdir ki, geosiyasi proseslər və bu gün silah bazarında gedən yarışlar hərbi sənaye kompleksi üçün geniş imkanlar yaradıb: “Belə olduğu halda ABŞ da geridə qala bilər. Çünki mütəmadi olaraq biz eşidirik ki, Rusiya nəsə kəşf edib və silah bazarında müəyyən bir irəliləyiş var. Bu silah yarışının nəticəsi olaraq, hansısa yeni silahların istehsalı ilə bağlı məlumatlar yayılır. İran, Çin və digər ölkələr silah istehsalında müəyyən irəliləyişlər əldə edirlər. Bütün bu ölkələr ABŞ-yə dost olmayan ölkələrdir. Belə olduğu halda, ABŞ-nin hərbi sənaye kompleksinə daha da diqqət yetirməsi və büdcədən silah istehsalı ilə bağlı vəsaitlərin ayrılması bu cəhətdən məntiqidir”.

Hərbi ekspert hesab edir ki, digər bir səbəb ABŞ-nin ümumi konsepsiyası ilə bağlıdır, ancaq bu konsepsiya da Trampın mövqeyi və siyasəti ilə əlaqəlidir: “ABŞ-nin qarşısında qoyulan strateji hədəflər var. Bu hədəflərin birincisi, son zamanlarda Avropanın müstəqilliyinə müəyyən bir şəkildə nail olmaqdır. Avropa öz silahlı qüvvələrini yaratmaq istəyirdi. Belə olduğu halda, NATO-nun varlığı sual işarəsi altına düşür”.

“Bu gün Ukraynada gedən savaşın əsas hədəfi Avropa olduğu üçün, Avropa həm iqtisadi, həm də ictimai vəziyyətini tez qiymətləndirməlidir. Yəni Ukraynadan sonra bu proseslərdən əziyyət çəkən və itirən Avropa oldu. ABŞ da Avropanı enerji baxımından özünə asılı etdi. Avropanın iri sənaye müəssisələri ABŞ-yə köçdü. Çünki Avropada enerji daşıyıcılarının qiymətinin qalxması ağır sənaye məhsullarının istehsalını bahalaşdırdı.

Digər tərəfdən, Avropanın silahları da Ukraynaya daşındı. Silah məsələsində də boşluqlar var. Bu gün ABŞ öz silahlarını Avropaya satır. Onların da müəyyən bir hissəsini Avropa yenə də Ukraynaya göndərməli olub. Belə ki, artıq Avropanın Ukraynanı silahla dəstəkləmək imkanları getdikcə məhdudlaşır”-deyə Şair Ramaldanov qeyd edib.

Hərbi ekspert bildirib ki, ABŞ-nin yeni strateji hədəfləri var və Trampın gəlişindən sonra biz o strateji hədəflərin istiqamətini bildik: “Panama, Venesuela, Qrenlandiya, Kanada, Tayvan və digər ölkələrdə ABŞ-nin strateji hədəflərini görürdük. Sadəcə Trampın dönəmində bu proses reallaşmağa başladı. Biz bunu Venesuelada gördük. Bu prosesdə, ABŞ-nin hədəflərinə nail olması üçün əlverişli şərait var. Hazırda Avropa ABŞ-nin siyasətinə mane ola bilmir, çünki Avropanın özü ABŞ-dən asılı vəziyyətdədir.

Rusiyanın bu gün Ukrayna müharibəsində həm imkanları artıq məhdudlaşıb və eyni zamanda ABŞ sülh müqaviləsi "oyun"unu ortaya atıb. Bu gün Ukraynaya təsir edən dövlət ABŞ-dir. ABŞ Rusiyanın öz maraqlarını Ukraynada təmin etməsinə mane olmaq istəmir.

İran da daimi müəyyən bir gərginlik fonundadır. Çinlə bağlı Tayvan məsələsini ortaya ataraq, müəyyən bir şəkildə Çinin də ABŞ-nin əsas strateji hədəfləri olan Latın Amerikasında olan ölkələri - Qrenlandiya, Kanadanı müəyyən bir şəkildə öz təsiri altına salmasına mane olacaq. Biz bunu Venesuelada gördük. Hətta Çinin donanması hərəkətə gəldi. Ancaq Çinin bu dəstəyi sadəcə mənəvi məsələdədir, siyasi dəstək kimidir”.

Şair Ramaldanovun fikrincə, bu gün ABŞ-nin strateji hədəflərinə nail olmaq üçün mane ola biləcək böyük ölkələr və qüvvələr demək olar ki, yox səviyyəsindədir: “ABŞ bu faktdan istifadə edərək, həm Latın Amerika, həm Qrenlandiya istiqamətində öz siyasətini həyata keçirmək gücündədir. Bu gün ABŞ-nin öz strateji hədəflərinə çatmaq üçün əlverişli imkanları yaranıb. Venesueladan sonra digər Latın Amerika ölkələri gərgin vəziyyətdədir. Çalışacaqlar ki, münasibətlərini müəyyən bir şəkildə ABŞ-nin təsiri altında olan istiqamətdə öz iqtisadiyyatlarını inkişaf etdirsinlər”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info