TikTok da çox vaxt keçirənlərdə hansı pozulmalar baş verir?

Son illərdə qısa video platformaları dünyada milyonlarla insanın gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrilib. Xüsusilə gənclər və qadınlar gün ərzində saatlarla video izləyə bilir.

Mütəxəssislər isə xəbərdarlıq edir ki, sosial mediadan həddindən artıq istifadə həm psixi sağlamlığa, həm də bədənə mənfi təsir göstərə bilər.

Medicina.az Tik-tokçular və tik-toka baxanlarda hansı xəstəliklər yarana biləcəyini araşdırıb.

Psixi sağlamlığa təsirləri

1. Diqqət və yaddaş problemləri

Qısa və sürətli videolar beyində davamlı stimul yaradır. Uzun müddət bu tip kontent izləmək nəticəsində:

diqqət toplamaq çətinləşə bilər

uzun müddət oxuma və ya işləmək çətin ola bilər

yaddaş və konsentrasiya zəifləyə bilər.

2. Asılılıq və vaxt nəzarətinin itməsi

Sosial media platformaları istifadəçini daha çox saxlamaq üçün xüsusi alqoritmlərlə işləyir.

Nəticədə:

istifadəçi planlaşdırdığından daha çox vaxt keçirir

gündəlik işlər və məsuliyyətlər gecikir

telefon olmadan narahatlıq hissi yarana bilər.

3. Narahatlıq və stress

Davamlı məlumat axını və müqayisə hissi insanlarda psixoloji gərginlik yarada bilər.

Bəzi istifadəçilərdə:

narahatlıq

özünü başqaları ilə müqayisə etmə

özünə inamın azalması kimi problemlər ortaya çıxa bilər.

4. Yuxu problemləri

Gecə saatlarında telefon ekranına baxmaq beynin melatonin hormonunu azalda bilər.

Bu isə:

yuxuya getməni çətinləşdirir

yuxu keyfiyyətini azaldır

səhər yorğunluq hissinə səbəb olur.

Fiziki sağlamlığa təsirləri

1. Boyun və bel ağrıları

Telefonu uzun müddət aşağı baxaraq istifadə etmək boyuna böyük yük salır. Bu vəziyyət:

boyun əzələlərinin gərginliyi

baş ağrıları

bel və çiyin ağrıları yarada bilər.

2. Göz yorğunluğu

Uzun müddət ekrana baxmaq rəqəmsal göz yorğunluğu adlanan vəziyyətə səbəb ola bilər:

göz quruluğu

bulanıq görmə

göz ağrısı və baş ağrısı.

3. Fiziki hərəkətsizlik

Saatlarla telefon qarşısında oturmaq fiziki aktivliyi azaldır. Bu isə uzun müddətdə:

çəki artımı

metabolik problemlər

ürək-damar xəstəlikləri riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər.

4. Baş ağrıları və miqren

Parlaq ekran, uzun müddət fokuslanma və boyun gərginliyi bəzi insanlarda:

tez-tez baş ağrıları

miqren tutmaları yarada bilər.

Mütəxəssislər sosial media istifadəsini balanslaşdırmağı tövsiyə edirlər:

gündəlik istifadə müddətini məhdudlaşdırmaq

hər 30–40 dəqiqədən bir fasilə vermək

gecə yatmazdan əvvəl telefondan istifadəni azaltmaq

gündəlik fiziki aktivliyi artırmaq lazımdır.

Aygün Musayeva