“Tramp yolu”nu rus sərhədçiləri qoruyacaq?” “Zaxarovanın bəyanatı gülməlidir”

Politoloq Tofiq Zülfüqarovun “Yeni Sabah”a müsahibəsi:

- Avqustun 8-də Vaşinqtonda imzaladığı müvafiq anlaşma memorandumunun mətninə əsasən, Ermənistan və ABŞ “Sülh kəsişməsi” potensialının gücləndirilməsi layihəsi çərçivəsində Ermənistanın sərhədlərinin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi sahəsində əməkdaşlıq edəcəklər. Hazırda həmin ərazidə Avropa İttifaqının Müşahidə Missiyası da fəaliyyət göstərir. Bu halda sözügedən qurumların fəaliyyət istiqaməti necə tənzimlənəcək?

- Avropa İttifaqının Müşahidə Missiyası ilə ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin ABŞ Gömrük və Sərhəd Mühafizəsinin fərqi ondan ibarətdir ki, birincilər siyasi təşkilatın nümayəndələridir, ikincilər isə kommersiya şirkəti vasitəsi ilə sərhəd və gömrük işlərini həyata keçirəcək. Yəni fərqli mahiyyət təşkil edən vəzifələrdir. Dominos pizza

Ümumən sonda kim-kimi müşahidə edəcək, bunu demək çətindir. Çünki üçüncü faktor da var. Ermənistanın 1992-ci ildən bəri sərhədinin qorunmasını Rusiya sərhədçilərinə həvalə edib. Əminəm ki, Yeni ilə qədər bu məsələyə hansısa aydınlıq gətiriləcək.

Azərbaycanın şərti ondan ibarətdir ki, sərnişinlər və yüklər üçün maneəsiz keçidlə təmin olunsun. Şərtimiz budur ki, Ermənistanın hər hansı bir qurumu bu məsələdə qərara malik olmasın. Daha sadə dillə desək, Azərbaycan vətəndaşları bu yolda Ermənistan rəsmilərini görməməlidir.

İndi Azərbaycan gözləmə mövqeyindədir. Ermənistan isə müharibədən sonra aparıcı qüvvələri bu bölgəyə cəlb etməyə fəal idi. Avropa Missiyası, İran, ABŞ, Rusiya sərhədçiləri və s. Elə bil fövqəlgüc qalmayıb ki, bölgəyə gəlməsin. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan üçün ən vacib məsələ şərtlərimizin yerinə yetirilməsidir. 

- Hazırda Ermənistan cənub (İran) istiqamətində olan sərhədlərini rus sərhədçiləri qoruyur. Rusiya sərhədçilərinin bir addımlığında ABŞ Gömrük və Sərhəd Mühafizəsinin fəaliyyəti mümkün görünürmü?

- Maraqlı sualdır. Bunu zaman göstəcək. Bu istiqamətdə bəyanatlar mövcuddur. Amma real addımlar yoxdur. Rusiya hərbi strukturları demək olar ki, Ermənistanın təhlükəsizlik sisteminə tam nəzarət edir. Problem ondadır ki, həm Rusiya bu funksiyaları özündə saxlayır, həm də ermənilər istəyir ki, Qərb ona yardım etsin.

Bayden adminstrasiyası dövründə amerikalılar buna göz yumurdular. Trampın dövründə necə olacaq, - bu, sual altındadır. Azərbaycan ərazisində hər şey bəllidir. Ermənistanda isə qarmaqarışıqdır.

Paşinyan da bu məsələni necə həll edəcək, kimin qəzəbinə tuş gələcək, - özü bilər. Bunun özü ermənilərin dövlətçiliyinin süni olması göstəricisidir. Görün onların nə dərəcədə sistemli problemləri var. Deyirlər ki, biz Ermənistan SSR-nin varisiyik. Siz postsovet məkanında bunu deyən hansısa başqa ölkə tapa bilərsiniz? Azərbaycan AXC-nin, Gürcüstan isə GDR-in varisidir.

Ermənilər müstəqilliklərini bərpa etdikdən sonra, dövlətçiliklərini formalaşdırmaq yerinə, qonşulara torpaq iddiası sürdülər. Bunun nəticəsində də uduzdular. Rusiya XİN-in sözçüsü Mariya Zaxarovanın bəyanatı isə ümumiyyətlə gülməlidir. O deyib ki, 10 noyabr bəyanatı və 7 yanvarda baş nazirlərin görüşü zamanı qəbul olunmuş sənədlər hələ də qüvvədədir. Mariya Zaxarova nə təklif edir, “Tramp yolu”nu rus sərhədçiləri qoruyacaq?

Nazim Hacıyev