Valideyn işkəncə verdiyi uşağı dövlətdən geri ala bilər? “Çox həssas məqamdır”

“İşkəncə yalnız təsadüfi söhbət və ya şayiə ilə yox, ciddi sübutlarla təsdiqlənməlidir".

Bunu “Yeni Sabah”a hüquqşünas Ellada Bayramova bildirib.

O əlavə edib: "Əvvəlcə qonşular, müəllimlər və ya yaxın qohumların verdiyi məlumat hüquq-mühafizə orqanlarına çatır. Məsələn, qonşu polisə zəng edib “uşağa qarşı zorakılıq edilir” deyirsə, bu, artıq ilkin əsasdır. Sonra Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 207-ci maddəsinə görə həmin məlumat araşdırılır”. Marqarita pizza

E. Bayramovanın sözlərinə görə, uşağın bədənində xəsarət izi varsa, tibbi ekspertiza, daha sonra psixoloji ekspertiza təyin olunur:

"Yəni fakt təkcə şahidin sözü ilə yox, rəsmi ekspert rəyi ilə təsdiqlənməlidir. Əlbəttə, qonşunun ifadəsi şahid ifadəsi kimi qəbul olunur. Amma hüquq sistemi dedi-qoduya əsaslanmır. Qonşunun dediyi söz başlanğıc olur, lakin cinayət işi Cinayət Məcəlləsinin 133-cü maddəsinə (işkəncə vermə) və ya digər müvafiq maddələrinə əsasən yalnız sübutlarla təsdiqlənəndən sonra başlanır”.

İşkəncəyə məruz qalan uşaqların taleyi ilə bağlı danışan E. Bayramova qeyd edib ki, dövlət üçün əsas prinsip aydındır – uşağın mənafeyi hər şeydən öndədir:

“İlk növbədə, məhkəmə və qəyyumluq orqanları uşağı təhlükəsizliyə alır. Əgər valideyn və ya qohum zorakılıq törədibsə, uşaq həmin şəxsə qaytarılmır. Əksinə, Ailə Məcəlləsinin 51–59-cu maddələrinə əsasən, uşaq müvəqqəti yaxın qohuma, məsələn, nənə və ya babaya verilə bilər. Amma qohumlar uşağı qəbul etmirsə və ya bu himayə uyğun hesab olunmursa, onda azyaşlı uşaq evinə və ya xüsusi sığınacağa yerləşdirilir”.

Hüquqşünas məhkum olunmuş valideynin sonradan övladını geri ala bilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib:

“Bu, çox həssas məqamdır. Əgər valideyn uşağa işkəncə verdiyinə görə məhkum olunubsa, məhkəmə onu, Ailə Məcəlləsinin 64-cü maddəsinə əsasən, valideyn hüquqlarından məhrum edə bilər. Belə halda, hətta valideyn cəzasını çəkib azadlığa çıxdıqdan sonra da uşağı geri almaq hüququ olmur. Əgər məhkəmə yalnız valideyn hüquqlarını məhdudlaşdırıbsa, gələcəkdə, uşağın mənafeyi nəzərə alınmaqla, yenidən bərpa edilə bilər. Burada hər şey uşağın rifahından asılıdır.

Bu məsələdə bir neçə instansiya birgə fəaliyyət göstərir: polis və prokurorluq, qəyyumluq və himayə orqanları, məhkəmə və nəhayət, sosial müdafiə qurumları. Bundan əlavə, “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında Qanun” və “Uşaq hüquqları haqqında" Qanun xüsusi mexanizmlər yaradır. Uşaq həm fiziki, həm də psixoloji dəstək almalıdır.

Cəmiyyət hər bir uşağın təhlükəsizliyinə cavabdehdir. Qonşu, müəllim, hətta təsadüfi şahid belə gördüyü zorakılıq faktına susmamalıdır. Azərbaycan qanunvericiliyi çox aydındır: kimliyindən asılı olmayaraq – ata, ana, xala, bibi və ya başqası – uşağa işkəncə verən cinayət məsuliyyətinə cəlb olunur"".

Aytac Əliyeva