Icma.az
close
up
RU
Yuxusuzluğu müəyyən edən ilk test hazırlanıb

Yuxusuzluğu müəyyən edən ilk test hazırlanıb

Icma.az, Redaktor.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

İsveçrə alimləri yuxusuzluğun insan orqanizmində yaratdığı təsirləri müəyyən etmək üçün dünyada ilk dəfə xüsusi test hazırlayıblar.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Journal of Proteome Research" jurnalında dərc olunub.

Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, cəmi bir gecə yuxusuz qalmaq insanın tüpürcəyində xüsusi kimyəvi iz buraxır və bu iz təxminən 96 faiz dəqiqliklə aşkar oluna bilir. Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bu kəşf sürücülərin və digər şəxslərin yorğunluq səviyyəsini müəyyən edən “yorğunluq alkometri”nin hazırlanmasına imkan yarada bilər.

Tədqiqata orta yaşı 24 olan 20 sağlam kişi cəlb edilib. İştirakçılar üç fərqli ssenaridən keçiblər: 8 saat normal yuxu, dörd gecə ardıcıl 6 saatlıq yuxu və 24 saat tam yuxusuz qalmaq. Hər mərhələ arasında ən azı bir həftəlik normal istirahət dövrü olub.

Alimlər iştirakçıların tüpürcək nümunələrini günün müxtəlif vaxtlarında toplayaraq kütlə-spektrometriyası üsulu ilə analiz ediblər. Nəticədə tüpürcəkdə aşkar olunan 6 mindən çox bioloji komponent arasından süni intellekt alqoritmi tam yuxusuzluğu göstərən 10-12 biomarkeri müəyyən edib.

Tədqiqatın müəllifi Mixael Şolts bildirib ki, kəskin yuxusuzluq tüpürcəkdəki biomolekulların təxminən 10 faizinə təsir edir və müəyyən edilən biomarkerlər yorğunluğun dəqiq göstəricisi hesab oluna bilər.

Araşdırmanın maraqlı nəticələrindən biri də odur ki, ardıcıl dörd gecə ərzində 6 saat yatmaq tüpürcəkdə eyni kimyəvi izi yaratmayıb. Bu isə göstərir ki, orqanizm tədrici yuxu çatışmazlığı ilə qəfil 24 saatlıq yuxusuzluğa fərqli reaksiya verir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yeni test gələcəkdə uzun müddət yatmadan nəqliyyat vasitəsi idarə edən şəxslərin müəyyən edilməsində mühüm rol oynaya bilər. Hazırda bir çox ölkədə 24 saatdan çox yuxusuz vəziyyətdə avtomobil idarə etmək təhlükəli hesab olunsa da, bunu sübut etmək çətindir. Yeni tüpürcək testi isə bu sahədə obyektiv nəzarət vasitəsinə çevrilə bilər.

NURİYYƏ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:144
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2026 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri