Icma.az
close
up
RU
Yuxusuzluğu müəyyən edən ilk test hazırlanıb

Yuxusuzluğu müəyyən edən ilk test hazırlanıb

Icma.az, Redaktor.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

İsveçrə alimləri yuxusuzluğun insan orqanizmində yaratdığı təsirləri müəyyən etmək üçün dünyada ilk dəfə xüsusi test hazırlayıblar.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Journal of Proteome Research" jurnalında dərc olunub.

Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, cəmi bir gecə yuxusuz qalmaq insanın tüpürcəyində xüsusi kimyəvi iz buraxır və bu iz təxminən 96 faiz dəqiqliklə aşkar oluna bilir. Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bu kəşf sürücülərin və digər şəxslərin yorğunluq səviyyəsini müəyyən edən “yorğunluq alkometri”nin hazırlanmasına imkan yarada bilər.

Tədqiqata orta yaşı 24 olan 20 sağlam kişi cəlb edilib. İştirakçılar üç fərqli ssenaridən keçiblər: 8 saat normal yuxu, dörd gecə ardıcıl 6 saatlıq yuxu və 24 saat tam yuxusuz qalmaq. Hər mərhələ arasında ən azı bir həftəlik normal istirahət dövrü olub.

Alimlər iştirakçıların tüpürcək nümunələrini günün müxtəlif vaxtlarında toplayaraq kütlə-spektrometriyası üsulu ilə analiz ediblər. Nəticədə tüpürcəkdə aşkar olunan 6 mindən çox bioloji komponent arasından süni intellekt alqoritmi tam yuxusuzluğu göstərən 10-12 biomarkeri müəyyən edib.

Tədqiqatın müəllifi Mixael Şolts bildirib ki, kəskin yuxusuzluq tüpürcəkdəki biomolekulların təxminən 10 faizinə təsir edir və müəyyən edilən biomarkerlər yorğunluğun dəqiq göstəricisi hesab oluna bilər.

Araşdırmanın maraqlı nəticələrindən biri də odur ki, ardıcıl dörd gecə ərzində 6 saat yatmaq tüpürcəkdə eyni kimyəvi izi yaratmayıb. Bu isə göstərir ki, orqanizm tədrici yuxu çatışmazlığı ilə qəfil 24 saatlıq yuxusuzluğa fərqli reaksiya verir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yeni test gələcəkdə uzun müddət yatmadan nəqliyyat vasitəsi idarə edən şəxslərin müəyyən edilməsində mühüm rol oynaya bilər. Hazırda bir çox ölkədə 24 saatdan çox yuxusuz vəziyyətdə avtomobil idarə etmək təhlükəli hesab olunsa da, bunu sübut etmək çətindir. Yeni tüpürcək testi isə bu sahədə obyektiv nəzarət vasitəsinə çevrilə bilər.

NURİYYƏ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2026 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri