ABŞ ın qorxulu Qafqaz planı Yeni müharibə başlayır?

Xəbər verdiyimiz kimi, ABŞ Dövlət katibi Mark Rubio Azərbaycan və Ermənistan arasında münaqişə riskinin qaldığını bildirib. O, Ağ Evin diqqətinin sülhün təmin edilməsinə yönəldiyini və toqquşmanın qarşısını almağa çalışdığını deyib. Son zamanlarda yeni ABŞ hökuməti ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərdə müşahidə olunan müsbət dinamika fonunda bu bəyanat xüsusi diqqət çəkir.

Bütün münaqişələrdə geri plana çəkilməyə çalışan Vaşinqtonun Bakı ilə bağlı hədəfi nədir? ABŞ Cənubi Qafqaz masasında vasitəçilik üçün cəhd göstərə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Yalçın Hacızadə deyib ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən əvvəl və ondan sonra da Azərbaycan münaqişənin sülh yolu ilə həllinin tərəfdarı olub:

“Təəssüf ki, işğalçı siyasətindən əl çəkə bilməyən Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi nəticəsində bu günə qədər rəsmi şəkildə sülh razılaşması əldə olunmayıb. Ermənistan 2020-ci ildə kapitulyasiya aktını imzalasa da, həm hakimiyyət, həm də müxalifət daxilində revanşa meylli qüvvələr mövcuddur. Onlar sülh danışıqlarını uzatmaqla məsələni gələcəkdə regionda və dünyada dəyişə biləcək geosiyasi kontekstə saxlamağa çalışırlar. Xüsusilə də bəzi Moskvayönlü müxalif qüvvələr Rusiyanın beynəlxalq vəziyyətinin yaxşılaşacağına və onun regiona yenidən maraqlarını güc yolu ilə təmin etmək üçün qayıdacağına ümid bəsləyirlər.

Eyni zamanda Ermənistan hələ də Azərbaycana və qardaş Türkiyəyə qarşı torpaq iddialarından rəsmi şəkildə imtina etməyib. Onların Konstitusiyasında işğalçılıq siyasətinə təşviq edən və onu “rəsmiləşdirən” müddəalar hələ də mövcuddur. Bu səbəbdən regionda sülhə daim təhlükə qalır”.

Yalçın Hacızadə

Politoloqun sözlərinə görə, Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra dünyadakı münaqişələrin sülh yolu ilə həllinə yönəlmiş bir siyasət yürüdür:

“İstər Rusiya–Ukrayna, istərsə də HƏMAS–İsrail müharibələrinin sülh yolu ilə başa çatdırılmasına çalışır. Həmçinin bu ayın əvvəlində Asiyada yenidən alovlanan Pakistan–Hindistan qarşıdurmasının da səngiməsində ABŞ-ın rolunu gördük. Azərbaycan–Ermənistan müharibəsi başa çatsa da və tərəflər sülh danışıqları üçün 17 bəndlik şərtləri razılaşdırsalar da, hələlik sülh müqaviləsi imzalanmayıb. Görünən odur ki, Tramp administrasiyası bu müqavilənin imzalanmasında da rol almağa çalışır. Şübhəsiz ki, Azərbaycan Ermənistanla vasitəsiz, birbaşa danışıqları dəstəkləyir və bunun daha səmərəli olduğunu düşünür.

Aydın görünür ki, Tramp daha çox Amerika maraqlarından çıxış edir. Bu da Cənubi Qafqazda və regionda siyasi, hərbi, iqtisadi, enerji təminatı və nəqliyyat-kommunikasiya layihələrində mühüm rolu olan Azərbaycanla əlaqələrin səmimi və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan şəkildə qurulmasını tələb edir. Keçmiş Bayden administrasiyasının Cənubi Qafqaz və Orta Asiya siyasəti uğursuzluqla nəticələndi. Bu səbəbdən yeni hakimiyyət regiona qayıtmaqda maraqlıdır. Bu isə yalnız Cənubi Qafqazın əsas oyunçusu və Orta Asiyanın qapısı olan ölkəmizlə bərabər hüquqlu və bərabər maraqlara əsaslanan siyasət vasitəsilə mümkündür. Yəni Azərbaycansız və bizimlə normal münasibətlər qurulmadan heç bir güc və dövlət bu regionda mövcudluğunu davam etdirə bilməz.

Biz həmçinin Avropa İttifaqının, xüsusilə də Fransanın son zamanlar “U dönüşü” etdiyinin şahidiyik. Çünki onlar da Azərbaycana qarşı qərəzli siyasət yürütməklə regionumuz və Orta Asiya ilə bağlı siyasətdə nəyəsə nail olmağa çalışırdılar. Amma bu, nəticə vermədi, mümkün olmadı”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az