Icma.az
close
up
RU
Avtobusda yer üstündə davalar niyə yaranır? EKSPERTLƏR SƏBƏBLƏRİ AÇIQLADI FOTO

Avtobusda yer üstündə davalar niyə yaranır? EKSPERTLƏR SƏBƏBLƏRİ AÇIQLADI FOTO

Avtosfer saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Sərnişin sıxlığının artdığı saatlarda Bakı metrosunda maraqlı mənzərələr yaşanır. Xüsusilə oturacaq uğrunda aparılan səssiz "yarış" sosial şəbəkələrdə də tez-tez müzakirə olunur. Bəziləri boşalan oturacaq üçün dəhlizdə ayaq üstə gözləyərək fürsət gözləyir, digərləri isə fiziki olaraq daha çevik davranıb dərhal əyləşməyə çalışır. Bu zaman bəzən yaşlı, xəstə və ya uşaqlı sərnişinlər nəzərə alınmır və bu da narazılıq doğurur.

Bütün bunlar ictimai nəqliyyatda həm mədəni davranış qaydalarını, həm də sosial empatiyanı sual altına alır. Nİyə insanlar ictimai nəqliyyatda yerüstündə dalaşır? 
Mövzu ilə bağlı sosioloq Üzeyir Şəfiyev Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, ictimai nəqliyyatda yaşanan sıxlıq, əsasən tələbatla təklif arasında uyğunsuzluqdan qaynaqlanır:

“İnsanlar rahat şəkildə mənzil başına çatmaq istəsələr də, istər metroda, istər avtobuslarda bu mümkün olmur. Çünki mövcud nəqliyyat vasitələrinin sayı bəzi marşrutlar üzrə kifayət etmir. Bu isə ciddi menecment problemi olduğunu göstərir.

İllərlə həllini tapmayan bu məsələlər, ictimai nəqliyyatda həm fiziki, həm də sosial narahatlıqlar yaradır. Nəticədə, sərnişinlər arasında qarşıdurmalar baş verir, xüsusilə yaşlılarla gənclər arasında oturacaq üstündə mübahisələr müşahidə olunur. Bu isə həm əxlaqi dəyərlərə, həm də cəmiyyətin hörmət anlayışına ziddir”.
Sosioloq əlavə edib ki, bu səbəbdən də nəqliyyat sahəsində təcili olaraq istifadəçi sayına uyğun təklifin artırılması vacibdir:

“Tələbata uyğun planlaşdırılmış ictimai nəqliyyat sistemi nəsillərarası anlaşılmazlıqları da azalda bilər”.

Psixoloq Aygül Məlikovanın fikrincə isə, ictimai nəqliyyatda yaşanan narahatlıqlar təkcə texniki və logistika ilə bağlı deyil, eyni zamanda cəmiyyətdə formalaşan davranış modelləri ilə də sıx bağlıdır:

“Etik qaydalar ilk növbədə ailədə formalaşır, daha sonra isə sosial mühitdə tamamlanır. Amma son illərdə sosial təzyiqlərin artması, maddi ehtiyacların və gündəlik stressin çoxalması cəmiyyətin bir hissəsini daha da aqressiv hala gətirib.

Son günlərdə metroda, avtobusda və digər ictimai nəqliyyat vasitələrində müşahidə olunan sıxlıq fonunda insanların davranışlarında gərginlik və dözümsüzlük açıq şəkildə hiss olunur. Kütləvi şəkildə sərnişin axınının artması insanların şəxsi məkan anlayışını daraldır, bu isə birbaşa olaraq emosional reaksiyalara səbəb olur. Nəticədə, nəzakət və etik davranış prinsipləri arxa planda qalır.

Bəzi insanlar artıq belə düşünür: "Əgər mənə hörmət göstərilmirsə, mən niyə kiməsə hörmət etməliyəm?" Bu yanaşma isə ictimai münasibətlərdə zəncirvari şəkildə hörmətsizliyin yayılmasına səbəb olur. Yəni problem tək bir nəfərin davranışı ilə bitmir, bir-birini təkrarlayan hallar cəmiyyətdə qarşılıqlı etimadsızlıq yaradır”.
Psixoloq son olaraq bildirib ki, bu tendensiya göstərir ki, ictimai nəqliyyatda nəzakət məsələsi yalnız qayda və qanunlarla deyil, eyni zamanda sosial maarifləndirmə ilə də gücləndirilməlidir:

“Axı, nəzakət sadəcə nəqliyyatda yer verməklə yox, gündəlik həyatda bir-birimizə münasibətimizlə ölçülür”.

Eltac Zülfüqaroğlu

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 21 May 2025 12:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri