Icma.az
close
up
RU
Bayıldan Quba Qusara Torpaq niyə ayağımızın altından “qaçır”?

Bayıldan Quba Qusara Torpaq niyə ayağımızın altından “qaçır”?

Icma.az bildirir, Bizim media portalına istinadən.

Son günlər Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında torpaq sürüşmələri ilə bağlı xəbərlər yayılır.
Yağıntıların artması fonunda sürüşmə təhlükəsinin yüksəlib-yüksəlmədiyi, yaxın günlərdə hansı ərazilərin daha çox risk altında olduğu və bu proseslərdə insan amilinin nə qədər rol oynadığı sual doğurur. 
Bəs hazırda Azərbaycanda sürüşmə təhlükəsinin artmasından danışmaq olarmı?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında Coğrafiya İnstitutunun Xəzər dənizi sahillərinin və dibinin geomorfologiyası şöbəsinin müdiri, coğrafiya elmləri doktoru, professor Əmir Əliyev bildirib ki, Azərbaycan ərazisində torpaq sürüşmələri təbii proseslər nəticəsində əmələ gəlir. 
Onun sözlərinə görə, burada müəyyən qədər antropogen təsirlər də var, amma əsas səbəb təbii proseslərdir:
"Təbii proseslərin də əsas səbəblərindən biri son illərdə yağıntıların, xüsusilə 2025-ci ilin axırlarından və 2026-cı ildə yağıntıların miqdarının artmasıdır. Bu da torpaqda hopur və sürüşmələrə səbəb olur. Torpağın tərkibində müxtəlif tip torpaq nümunələri, sürüşməyə meyilli olan müxtəlif maddələr olduğundan bu proses həmişə baş verir".
Yollar çəkilir, ağaclar kəsilir - yamaclar təhlükəyə düşür
Professor qeyd edib ki, sürüşmələrin yaranmasında əsas antropogen təsir həmin ərazilərdən düzgün istifadə edilməməsidir:
"Orada yolların çəkilməsi, ağacların kəsilməsi bu ərazilərdə həmin prosesləri sürətləndirir. Bu, həm bizim Bakı ərazisində, Bayıl sahəsində, xüsusilə dənizətərafı ərazilərdə landşaftdan asılı olan yerlərdə, həm də Böyük Qafqazın şərq sahillərində, xüsusilə Quba-Qusar ərazilərindəki yamaclarda, Kiçik Qafqazda da baş verir". 
Hansı ərazilər risk altındadır?
Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri hazırda sürüşmə ilə bağlı risk altında olan əraziləri də açıqlayıb:
"Antropogen amillər, xüsusilə dağ yamaclarında yolların çəkilməsi, dik sahələrin yaranması, xüsusilə Şamaxı zonasında bu prosesləri sürətləndirir. O ərazilər elə bil yarılır və yığılan yağıntılar mütləq müəyyən yerə çıxmalıdır.
Bunların olmaması üçün həmin ərazilərdə ağac əkilməlidir. Bu ağaclar dirəklər kimi yerə vurulur və torpağı sürüşmədən qoruyur. Mən Yaponiyada olanda orada belə yamaclarda həddən ziyadə ağac əkdiklərini görmüşəm. Betondan kvadratşəkilli tikintilər qurulur. Bu da sürüşmənin qarşısını alır". 
Yamaclara diqqət artırılmasa, sürüşmə davam edəcək...
Əmir Əliyev vurğulayıb ki, bizdə isə yamaclara o qədər də fikir verilmir, nəticədə belə təbii proseslər baş verir: 
"Həmin ərazilərdə ağaclar əkilməli, meşə salınmalıdır. Yağan yağıntıların da qarşısını almaq üçün arxlar tikilməlidir ki, su bir yerə yığılmasın. Ondan sonra bəlkə qarşısını almaq olar". 
İqlim dəyişir: gələcəkdə yağıntılar daha da arta bilər
O, gələcəkdə də bu kimi halların çoxalacağını deyib:
"Son illərdə dünyada baş verən qlobal iqlim dəyişiklikləri, El-Nino hadisəsi, Sakit okeanda baş verən proseslər nəticəsində atmosferə çox miqdarda yağıntılar daxil olur. Nəticədə dünyada da yağıntılar artır. Son illərdə temperatur dəyişiklikləri göstərir ki, gələcəkdə də yağıntılar çox olacaq və belə risklərə hazır olmalıyıq".
Fəridə, Bizim.Media 
 

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2026 20:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri