Ermənistana işğalçı deyə bilməyən Avropa Trampdan niyə inciyir?

Rüstəm Qaraxanlı yazır...

Qərbin düşünən beyinləri Ağ Evdə Trampla Zelenski arasında yaşanan gərginliyi ABŞ-nin yeni administrasiyası ilə Avropanın münasibətlərində fundamental ziddiyyətlərin göstəricisi kimi qiymətləndirirlər. "The Washington Post" mübahisə ilə nəticələnən fikir ayrılığını "Qərb həmrəyliyinin sonu" kimi təqdim etməkdən belə çəkinmir. Eyniməzmunlu rəylə bu gün Qərbin demək olar əksər nüfuzlu ekspertləri və təbliğat ruporları çıxış edirlər. Ancaq onların heç biri problemin məğzinə varmaq istəmirlər, yaxud vara bilmirlər və əslində, bununla da mövcud böhranı daha da dərinləşdirirlər: izlənənlər sadəcə ABŞ-Avropa, yaxud Vaşinqton-Kiyev qarşıdurması deyil, sistemli erroziyanın əlamətləridir.

Qərb özünün qaydalarını pozduğu oyunun məğlub tərəfinə çevrilib - illərdir təkqapı oynadığından öz qapısının olduğunu və ora da qollar vurula biləcəyinin fərqinə varmayıb. İkili standartların hökmran olduğu birqütblü dünyada qarşı tərəfin də top ata bildiyini görüb komfortdan məhrumolma təhlükəsinin depressiyasını yaşayır. Trampın izolyasionizmi bu diskomfortun aşkar göstəricisidir. Problem bundadır ki, indi XXI əsrdir və vaxtilə Monronun tətbiq etdiyi təcrid doktrinasının rəqəmsal yüzillikdə işləyəcəyini gözləmək qaranlıq otaqda pişik axtarmaqdan da darıxdırıcı məşğuliyyətdir.

Vaşinqtonun yeni administrasiyasının radikal dəyişikliklərə məruz qalmış xarici siyasət kursu kollektiv Qərbin içində boğulduğu ideoloji rəzalətdə sima qorumaq cəhdidir. Avropanın ərazicə ən böyük və sərvətlərinə görə zəngin potensiala malik ölkəsini "müttəfiqlik" adı altında vədlərlə şirnikləndirib, düşmənlə üz-üzə buraxıb aradan çıxmaq bugünkü Qərbin bacardığı yeganə "fərasət"dir. Vaşinqtonun yardım adı ilə ayırdığı çoxmilyardlıq tranşı indi nadir mineral elementlər şəklində geri qaytarmaq tələbi Ukrayna üçün soyuq duş ola bilər, ancaq bizlər üçün yenilik deyil. Son üç il Kiyev üçün Azərbaycan təcrübəsini öyrənmək baxımından yetərsiz müddət sayıla bilərdi, ancaq neft və qaz kimi milli sərvətlərimizi imperialist ekspansionizmə nəinki güzəştə getmədiyimizi, üstəlik, itirilmiş ərazimizi də geri qaytarmaq bacarığımızı izləməyə kifayət qədər zamanları var idi axı...

ABŞ-nin oyunu tərk etməsindən sonra Avropanın Rusiya ilə üz-üzə, tənha qaldığının qorxusunu çəkən qitə liderlərinin ürək döyüntüsü hətta uzaq Bakıda da hiss edilir. Qərbdəkilərin xəbis iç üzləri ilə qorxaq mahiyyətlərinə Azərbaycanda yaxşı bələddirlər. Məhz bu səbəbdən bizim heç vaxt üzdə Ermənistanla Azərbaycan arasında "=", arxada isə ">" işarələrini qoyan qərblilərə xüsusi etibarımız olmayıb.

Bu gün "qoca qitə"nin beynəlxalq strukturlarında, parlamentar institutlarında, televiziya ekranları və media səhifələrində illərdir bizə qarşı qılınc oynadan avroməmurlar 30 il sonra geri qayıdan bumeranqın zərbəsinə tuş gəlməmək üçün başlarının hayına qalıblar. Rusiyanın Ukrayna ərazilərini ilhaq etməsini işğal, beynəlxalq hüquq və normalara, sivil dünyaya meydan oxuma kimi dəyərləndirən kollektiv Qərb uzun illərdir Ermənistanın Azərbaycanın beşdəbirini qəsb etməsini görməzdən gəlib. Bu azmış kimi hədəfi status-kvonu mümkün qədər uzatmaq olan məramsız danışıqlarda işğalçı ilə işğala məruz qalan arasında bərabərlik işarəsi qoyulub, genefondumuza susamış Ermənistanı altdan-altdan dəstəkləyiblər. İndi isə ABŞ liderinin Rusiyaya "işğalçı" deməkdən imtina etməsi avropalıları konfuz edir, bunun necə mümkün ola biləcəyini anlaya bilmirlər, hətta Münhen Təhlükəsizlik Konfransının gedişində belə göz yaşlarına hakim olmağı bacarmırlar.

2020-ci ilin Vətən müharibəsində 44 günə Azərbaycana ağ bayraq açan tək Ermənistan olmayıb. Həmin günlər konvulsiyalarda çırpınan Makronun simasında Qərbin müasir liberal-faşizmi də kapitulyasiya edib. Öz maraqlarına cavab verir deyə işğalı leqallaşdırmaq istəyən Qərbin bütün bunlara rəğmən rəzil siyasətini bu gün də sürməsi, "müşahidəçi" adı altında sərhədlərimizə doğru kəşfiyyatçılarını ezam etməsi Parisdə, Brüsseldə, Berlində oturanların, Vaşinqtonun köhnə administrasiyasının tarixdən dərs çıxara bilməmə keyfiyyətlərinin, daha doğrusu, keyfiyyət yoxluğunun sübutudur. Bu gün Trampın nədən Rusiyanı işğalda suçlamamasının səbəbi yaxın tarixdən nəticə çıxara bilməmək bacarıqsızlığıdır. Çirkli pulları yumaq üzrə illərlə təcrübə toplamış, terrora dəstək vermiş, işğalçı saydıqları dövlətin əsas oliqarxik sütunlarından olmuş, Ukrayna ərazisindəki rus separatizminə arxa durmuş Ruben Vardanyana "azadlıq" tələbi səslənən Qərb paytaxtlarında bunu niyə gözləmirdilər? Məramı adından bilinən, Qərb ikiüzlülüyünün klassik nümunəsi - "Transparency İnternational"ın Vardanyan avantürasına qoşulmaqdansa, təyinatı üzrə araşdırma aparması üçün yetərincə mövzu yoxdur? Niyə gedib ABŞ-nin Bayden administrasiyasının Ukraynaya sözdə 350 milyard dollar ayırdığını, ünvana isə 100 milyarddan bir qədər çox vəsaitin çatdığını araşdırmır? Bayden administrasiyası bu vəsaiti hara yönəldib ki, buna görə Ağ Evdə baş verən şou bütün dünyaya canlı yayımlanır?

"Game over", cənablar!