“Gizli şəkər” PROBLEMİ Marketlərdə dietik adı ilə satılan məhsullarda əslində nə qədər şəkər var?

Son illər həm mətbuatda, həm də sosial şəbəkələrdə sağlam qidalanma, xüsusilə, şəkərdən imtina ilə bağlı xeyli sayda məlumatlar dərc olunur. Bu səbəbdən də bir çox insan şəkər tərkibli, çox yağlı məhsullardan imtina edir. Bu tələbdən dolayı bazar və marketlərdə xeyli sayda şəkərsiz olduğu iddia edilən, “0% yağlı”, “dietik” məhsullar satılmaqdadır.
Lakin onların tərkibində həqiqətən də şəkər olub olmaması məlum deyil. Həmçinin, bəzi məhsulların tərkibinə aspartam kimi süni şəkər əlavə olunur ki, bu da şəkərdən təxminən 200 dəfə daha şirindir. Lakin kalorisi yox dərəcəsindədir. Bu xüsusiyyətinə görə xüsusilə “şəkərsiz” və “diet” məhsullarda geniş istifadə olunur.
Mövzu barədə fikirlərini Bizim.Media-ya bildiriən qida sahəsi üzrə ekspert Fərid Səfərov deyib ki, marketlərdə “dietik”, “fit”, “0% yağlı” kimi etiketlərlə satılan məhsullar çox vaxt insanlarda sağlam seçim təəssüratı yaradır. Amma reallıq bir qədər fərqlidir.
O, bu məhsullarda niyə şəkərin daha artıq olduğuna belə aydınlıq gətirib:
“Yağ azaldıldıqda məhsulun dadı və teksturası zəifləyir. İstehsalçılar bunu kompensasiya etmək üçün çox vaxt şəkər və ya şirinləşdiricilər əlavə edirlər. Nəticədə “0% yağlı” məhsul daha az yağlı olsa da, şəkər baxımından daha zəngin ola bilər”.
Ekspert əslində məhsulda real şəkər göstəricisinin nə qədər olduğunu qeyd edib:
““Fit” və ya “dietik” yoqurtlarda 100 qramda 8–15 qram şəkər, “0% yağlı” süd məhsulları (məsələn, meyvəli yoqurt): 10–18 qram şəkər, “dietik” peçenye və batonlar: 15–25 qram şəkər (bir porsiyada), “şəkərsiz” yazılan məhsullarda belə bəzən qlükoza siropu, fruktoza, maltodekstrin kimi alternativlər olur”.
Onun sözlərinə görə, məhsullar haqqında qeydə diqqət etmək lazımdır:
“Etiketdə karbohidratlar və şəkərlər hissəsinə baxmaq lazımdır. 100 qramda 5 qramdan az şəkər daha yaxşı seçim sayılır. Tərkib siyahısında ilk 3 maddədən biri şəkərdirsə, ehtiyatlı olmaqda fayda var. Yəni “dietik” və “0% yağlı” məhsullar avtomatik olaraq sağlam demək deyil. Bəzən bu məhsullar klassik variantdan daha çox şəkər ehtiva edə bilər. Ona görə seçim edərkən reklam sözlərinə yox, etiket məlumatlarına əsaslanmaq daha doğrudur”.
Günay Şahmar, Bizim.Media