Icma.az
close
up
RU
Regionlardan paytaxta köç niyə rekord həddə çatıb? ARAŞDIRMA

Regionlardan paytaxta köç niyə rekord həddə çatıb? ARAŞDIRMA

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Son illərdə Azərbaycanda kənddən şəhərə doğru miqrasiyanın intensivləşməsi sosial, iqtisadi və demoqrafik dinamikalarda mühüm dəyişikliklər yaradıb. Əgər əvvəllər bu proses əsasən infrastruktur və xidmət çatışmazlığı ilə əlaqələndirilirdisə, bu gün gəlir fərqi, məşğulluq imkanlarının qeyri-bərabərliyi və urban mühitin təqdim etdiyi sosial imkanlar köçün əsas hərəkətverici qüvvələri kimi qiymətləndirilir. Şəhərlərdə orta aylıq gəlirin kənd yerlərinə nisbətən daha yüksək olması, sənaye və xidmət sektorlarının geniş iş imkanları təqdim etməsi, həmçinin gənclərin daha yaxşı təhsil və sosial mühit axtarışı miqrasiyanı sürətləndirən amillərdəndir. Bu tendensiya həm kənd təsərrüfatı istehsalına, həm də şəhərlərdə demoqrafik sıxlığa birbaşa təsir göstərir.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Miqrasiyanın əsas səbəbləri

Gəlir fərqi və iqtisadi motivlər

Kənd və şəhər arasında gəlir uçurumu uzun illərdir mövcud olsa da, son illərdə bu fərq daha aydın görünməyə başlayıb. Şəhərdə əmək haqqı kənd təsərrüfatı sektorundakı qazancla müqayisədə daha sabit və yüksəkdir.

-Xidmət, tikinti və ticarət sahələrində daha yüksək məvacib

-Kənd təsərrüfatının mövsümi olması, qazancın qeyri-stabil xarakter daşıması

-Gənclərin fiziki əməkdən uzaq durması və ofis mühiti arzusu

Bu faktorlar xüsusilə iqtisadi cəhətdən aktiv əhali qrupunu şəhərə yönəldir.

Sosial xidmətlərə çıxış fərqi

Şəhərdə daha yaxşı təhsil, səhiyyə, nəqliyyat və sosial infrastruktur mövcuddur. Uşaqlarına daha keyfiyyətli təhsil vermək istəyən ailələr kəndi tərk etməyə üstünlük verir.

Kənd təsərrüfatının səmərəliliyində problemlər

Kənd təsərrüfatı texnologiyasının yenilənməməsi, torpaq paylarının kiçik olması, satış bazarına çıxış çətinlikləri və maliyyə resurslarına məhdud giriş kənddə yaşamağı çətinləşdirir. Bu da əhalini alternativ axtarışlara yönəldir.

Miqrasiyanın nəticələri

Şəhərlərdə sıxlıq və sosial problemlərin artması

-Mənzil qiymətlərinin qalxması

-İşsizlik rəqabətinin artması

-Nəqliyyat, məktəb və uşaq bağçalarında yüklənmə

-Şəhər infrastrukturu üzərində təzyiq

Bu faktorlar şəhər idarəçiliyinə əlavə yük yaradır.

Kəndlərdə əhalinin qocalması və işçi qüvvəsinin azalması

Gənclərin köçü kəndlərin demoqrafik strukturunu dəyişir.

-Əmək qabiliyyətli əhali azalır
-Əkin sahələri boş qalır
-Kənd təsərrüfatının həcmi tədricən kiçilir

Bu, ərzaq təhlükəsizliyinə təsir edə biləcək uzunmüddətli risklər yaradır.

Sosial-mədəni dəyişikliklər

Şəhərə köçən kənd ailələri yeni urban həyat tərzinə uyğunlaşmağa çalışarkən sosial kimlik dəyişiklikləri yaşayır. Kənddə isə ənənəvi həyat tərzini daşıyanların sayı azalır.

Gələcək perspektivlər və həll yolları

Regionlarda iqtisadi zonaların genişləndirilməsi

İş yerlərinin bölgələr üzrə balanslı paylanması miqrasiyanın qarşısını ala bilər.

-Sənaye parkları
-Turizm klasterləri
-Aqrar emal müəssisələri

Kənd təsərrüfatında modernizasiya

Texniki yeniliklər və subsidiya mexanizmlərinin genişləndirilməsi kəndin cazibəsini artırır.

Sosial infrastrukturun gücləndirilməsi

Təhsil və səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılması əhalinin bölgələrdə qalmasını təşviq edə bilər.

Dövlətin geri-qayıdış proqramları

Bəzi ölkələrdə səmərəli olan “kəndə dönüş” təşviqləri Azərbaycanda da effektiv ola bilər.
Məsələn:

-Kəndə qayıdan gənclərə güzəştli kredit
-Torpaq icarəsinin sadələşdirilməsi
-Startap layihələrinə dəstək

Kənddən şəhərə axın təkcə iqtisadi deyil, həm də sosial və mədəni amilləri özündə birləşdirən kompleks prosesdir. Gəlir fərqi bu köçün ən həlledici səbəblərindən biri olaraq qalır. Lakin regionlarda dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması və sosial xidmətlərin gücləndirilməsi bu tendensiyanın sürətini azaltmağa və balanslı əhali yerləşməsini təmin etməyə imkan verə bilər.

Ayşən Vəli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 12:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri