Icma.az
close
up
RU
Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yer üzündə qeyri-mümkün olan şey Titan üzərində gerçəkliyə çevrilib…

...Saturnun peyki Titanda Yer kürəsində heç vaxt qarışmayacaq molekullar qarışır və bu da kimyanın fundamental qanununu pozur.

SİA-nın məlumatına görə, alimlər Saturnun ən böyük peyki olan Titanın soyuq səth şəraitinin atmosferindəki sadə molekulların kimyanın ən fundamental prinsiplərindən birini pozmasına imkan verdiyini aşkar ediblər.

..."Oxşar kimi həll olur" kimi tanınan bu prinsipə görə, həm qütb, həm də qeyri-qütb maddələri ehtiva edən kimyəvi birləşmələr adətən qarışmır, ayrı təbəqələr əmələ gətirir. Lakin elm adamları Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şeyin Titanda baş verdiyini aşkar ediblər. "Live Science" jurnalına görə, araşdırma PNAS jurnalında dərc edilib.

Alimlər qütb molekulu hidrogen siyanidin Titanın soyuq səthində qeyri-qütb karbohidrogenləri metan və etanla sabit birgə kristallar əmələ gətirdiyini aşkar edəndə təəccübləniblər. Bu molekullar adətən Yer kürəsində qarışmır. Alimlərin fikrincə, bu, kimyanın fundamental qaydalarından birinə ziddir: "oxşar kimi həll olur".

Bu o deməkdir ki, Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şey Titanda baş verir.

Alimlər artıq Titanın səth şəraitinin erkən Yer kürəsinin şəraitinə çox bənzədiyini bilirlər.

Saturnun ən böyük peykinin atmosferində bol miqdarda azot və metan və etan kimi karbohidrogenlər var. Bu karbohidrogenlər atmosfer-səth sistemində dövran edir ki, bu da Yer kürəsindəki su dövranına bənzər bir prosesdir.

Lakin indiyə qədər elm adamları Titanın atmosferindəki reaksiyalar nəticəsində əmələ gələn hidrogen siyanidinə nə baş verdiyini bilmirdilər.

Alimlər hesab edirlər ki, Titanın karbohidrogen tərkibi həyat yaranmazdan əvvəl Yer kürəsinin erkən dövrünə bənzəyir. Buna görə də, Titanı öyrənmək ilk canlılar meydana çıxmazdan əvvəl planetimizdə nə baş verdiyini aşkar edə bilər.

Hidrogen siyanid, zülalların, eləcə də RNT və DNT-dəki azotlu əsasların yaradılması üçün vacib olan amin turşularının tikinti bloklarından biridir.

Alimlər metan, etan və hidrogen siyanidi təxminən mənfi 183 dərəcə Selsi temperaturunda qarışdıraraq Titanın səth şəraitini yenidən yaratdılar.

Bu qarışığın təhlili gözlənilməz nəticələr verdi və Titanda qarışa bilməyən birləşmələrin nəinki qarışdığını, həm də hər kəsin gözlədiyindən daha sıx qarşılıqlı təsir göstərdiyini göstərir.

Alimlər metan və etanın donmuş hidrogen siyanidin kristal qəfəsinə nüfuz edərək yeni sabit bir quruluş əmələ gətirə biləcəyini kəşf ediblər.

Nəticədə həm qütb, həm də qeyri-qütb molekullarından ibarət qarışıq bir kristal əmələ gəlir.

Hidrogen siyanid qütb molekuludur, yəni bir tərəfi müsbət elektrik yükünə, digəri isə mənfi yükə malikdir. Bu o deməkdir ki, hidrogen siyanid digər qütb molekulları ilə əlaqə qurmağa üstünlük verir və əks yükləri cəlb edir.

Metan və etan qeyri-qütb molekullarıdır, yəni molekulyar strukturun hər iki tərəfində müsbət və mənfi elektrik yükü var. Qütb və qeyri-qütb maddələr adətən qarışmır.

Tədqiqatın nəticələri Titanın atmosferi, donmuş səthi və gölləri və dənizləri arasında əvvəllər gözləniləndən daha sıx qarşılıqlı təsir olduğunu göstərir.

Nazlı Almuradova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:243
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2025 22:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri