Icma.az
close
up
RU
Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yer üzündə qeyri-mümkün olan şey Titan üzərində gerçəkliyə çevrilib…

...Saturnun peyki Titanda Yer kürəsində heç vaxt qarışmayacaq molekullar qarışır və bu da kimyanın fundamental qanununu pozur.

SİA-nın məlumatına görə, alimlər Saturnun ən böyük peyki olan Titanın soyuq səth şəraitinin atmosferindəki sadə molekulların kimyanın ən fundamental prinsiplərindən birini pozmasına imkan verdiyini aşkar ediblər.

..."Oxşar kimi həll olur" kimi tanınan bu prinsipə görə, həm qütb, həm də qeyri-qütb maddələri ehtiva edən kimyəvi birləşmələr adətən qarışmır, ayrı təbəqələr əmələ gətirir. Lakin elm adamları Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şeyin Titanda baş verdiyini aşkar ediblər. "Live Science" jurnalına görə, araşdırma PNAS jurnalında dərc edilib.

Alimlər qütb molekulu hidrogen siyanidin Titanın soyuq səthində qeyri-qütb karbohidrogenləri metan və etanla sabit birgə kristallar əmələ gətirdiyini aşkar edəndə təəccübləniblər. Bu molekullar adətən Yer kürəsində qarışmır. Alimlərin fikrincə, bu, kimyanın fundamental qaydalarından birinə ziddir: "oxşar kimi həll olur".

Bu o deməkdir ki, Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şey Titanda baş verir.

Alimlər artıq Titanın səth şəraitinin erkən Yer kürəsinin şəraitinə çox bənzədiyini bilirlər.

Saturnun ən böyük peykinin atmosferində bol miqdarda azot və metan və etan kimi karbohidrogenlər var. Bu karbohidrogenlər atmosfer-səth sistemində dövran edir ki, bu da Yer kürəsindəki su dövranına bənzər bir prosesdir.

Lakin indiyə qədər elm adamları Titanın atmosferindəki reaksiyalar nəticəsində əmələ gələn hidrogen siyanidinə nə baş verdiyini bilmirdilər.

Alimlər hesab edirlər ki, Titanın karbohidrogen tərkibi həyat yaranmazdan əvvəl Yer kürəsinin erkən dövrünə bənzəyir. Buna görə də, Titanı öyrənmək ilk canlılar meydana çıxmazdan əvvəl planetimizdə nə baş verdiyini aşkar edə bilər.

Hidrogen siyanid, zülalların, eləcə də RNT və DNT-dəki azotlu əsasların yaradılması üçün vacib olan amin turşularının tikinti bloklarından biridir.

Alimlər metan, etan və hidrogen siyanidi təxminən mənfi 183 dərəcə Selsi temperaturunda qarışdıraraq Titanın səth şəraitini yenidən yaratdılar.

Bu qarışığın təhlili gözlənilməz nəticələr verdi və Titanda qarışa bilməyən birləşmələrin nəinki qarışdığını, həm də hər kəsin gözlədiyindən daha sıx qarşılıqlı təsir göstərdiyini göstərir.

Alimlər metan və etanın donmuş hidrogen siyanidin kristal qəfəsinə nüfuz edərək yeni sabit bir quruluş əmələ gətirə biləcəyini kəşf ediblər.

Nəticədə həm qütb, həm də qeyri-qütb molekullarından ibarət qarışıq bir kristal əmələ gəlir.

Hidrogen siyanid qütb molekuludur, yəni bir tərəfi müsbət elektrik yükünə, digəri isə mənfi yükə malikdir. Bu o deməkdir ki, hidrogen siyanid digər qütb molekulları ilə əlaqə qurmağa üstünlük verir və əks yükləri cəlb edir.

Metan və etan qeyri-qütb molekullarıdır, yəni molekulyar strukturun hər iki tərəfində müsbət və mənfi elektrik yükü var. Qütb və qeyri-qütb maddələr adətən qarışmır.

Tədqiqatın nəticələri Titanın atmosferi, donmuş səthi və gölləri və dənizləri arasında əvvəllər gözləniləndən daha sıx qarşılıqlı təsir olduğunu göstərir.

Nazlı Almuradova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2025 22:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri