Icma.az
close
up
RU
Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Saturnun peyki kimyanın fundamental qanunlarından birini pozur…

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yer üzündə qeyri-mümkün olan şey Titan üzərində gerçəkliyə çevrilib…

...Saturnun peyki Titanda Yer kürəsində heç vaxt qarışmayacaq molekullar qarışır və bu da kimyanın fundamental qanununu pozur.

SİA-nın məlumatına görə, alimlər Saturnun ən böyük peyki olan Titanın soyuq səth şəraitinin atmosferindəki sadə molekulların kimyanın ən fundamental prinsiplərindən birini pozmasına imkan verdiyini aşkar ediblər.

..."Oxşar kimi həll olur" kimi tanınan bu prinsipə görə, həm qütb, həm də qeyri-qütb maddələri ehtiva edən kimyəvi birləşmələr adətən qarışmır, ayrı təbəqələr əmələ gətirir. Lakin elm adamları Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şeyin Titanda baş verdiyini aşkar ediblər. "Live Science" jurnalına görə, araşdırma PNAS jurnalında dərc edilib.

Alimlər qütb molekulu hidrogen siyanidin Titanın soyuq səthində qeyri-qütb karbohidrogenləri metan və etanla sabit birgə kristallar əmələ gətirdiyini aşkar edəndə təəccübləniblər. Bu molekullar adətən Yer kürəsində qarışmır. Alimlərin fikrincə, bu, kimyanın fundamental qaydalarından birinə ziddir: "oxşar kimi həll olur".

Bu o deməkdir ki, Yer kürəsində qeyri-mümkün olan şey Titanda baş verir.

Alimlər artıq Titanın səth şəraitinin erkən Yer kürəsinin şəraitinə çox bənzədiyini bilirlər.

Saturnun ən böyük peykinin atmosferində bol miqdarda azot və metan və etan kimi karbohidrogenlər var. Bu karbohidrogenlər atmosfer-səth sistemində dövran edir ki, bu da Yer kürəsindəki su dövranına bənzər bir prosesdir.

Lakin indiyə qədər elm adamları Titanın atmosferindəki reaksiyalar nəticəsində əmələ gələn hidrogen siyanidinə nə baş verdiyini bilmirdilər.

Alimlər hesab edirlər ki, Titanın karbohidrogen tərkibi həyat yaranmazdan əvvəl Yer kürəsinin erkən dövrünə bənzəyir. Buna görə də, Titanı öyrənmək ilk canlılar meydana çıxmazdan əvvəl planetimizdə nə baş verdiyini aşkar edə bilər.

Hidrogen siyanid, zülalların, eləcə də RNT və DNT-dəki azotlu əsasların yaradılması üçün vacib olan amin turşularının tikinti bloklarından biridir.

Alimlər metan, etan və hidrogen siyanidi təxminən mənfi 183 dərəcə Selsi temperaturunda qarışdıraraq Titanın səth şəraitini yenidən yaratdılar.

Bu qarışığın təhlili gözlənilməz nəticələr verdi və Titanda qarışa bilməyən birləşmələrin nəinki qarışdığını, həm də hər kəsin gözlədiyindən daha sıx qarşılıqlı təsir göstərdiyini göstərir.

Alimlər metan və etanın donmuş hidrogen siyanidin kristal qəfəsinə nüfuz edərək yeni sabit bir quruluş əmələ gətirə biləcəyini kəşf ediblər.

Nəticədə həm qütb, həm də qeyri-qütb molekullarından ibarət qarışıq bir kristal əmələ gəlir.

Hidrogen siyanid qütb molekuludur, yəni bir tərəfi müsbət elektrik yükünə, digəri isə mənfi yükə malikdir. Bu o deməkdir ki, hidrogen siyanid digər qütb molekulları ilə əlaqə qurmağa üstünlük verir və əks yükləri cəlb edir.

Metan və etan qeyri-qütb molekullarıdır, yəni molekulyar strukturun hər iki tərəfində müsbət və mənfi elektrik yükü var. Qütb və qeyri-qütb maddələr adətən qarışmır.

Tədqiqatın nəticələri Titanın atmosferi, donmuş səthi və gölləri və dənizləri arasında əvvəllər gözləniləndən daha sıx qarşılıqlı təsir olduğunu göstərir.

Nazlı Almuradova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:231
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2025 22:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri