Sülh, sabitlik və tərəqqi Türk dünyasının birliyi naminə strateji əhəmiyyət kəsb edir

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 20-21 oktyabr 2025-ci il tarixlərində Qazaxıstana dövlət səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin tarixində mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Bu səfər təkcə diplomatik proqram deyil, eyni zamanda Xəzərin iki sahilində yerləşən qardaş ölkələrin strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsi üçün real addımların atılması ilə yadda qalır.

Səfər ərəfəsində Prezident İlham Əliyevin “Kazinform” Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi geniş müsahibə Azərbaycanın Qazaxıstanla münasibətlərə verdiyi yüksək siyasi əhəmiyyətin bariz göstəricisidir. Dövlət başçısı bu çıxışında ikitərəfli əməkdaşlığın perspektivlərini, Türk dünyasında inteqrasiyanın vacibliyini və Transxəzər nəqliyyat dəhlizinin strateji rolunu xüsusi vurğulayıb. Bu isə onu göstərir ki, Bakı və Astana münasibətləri artıq təkcə ikitərəfli çərçivə ilə məhdudlaşmır, regional və qlobal proseslərdə mühüm təsir gücünə malikdir.
Müstəqilliyin ilk illərindən başlayaraq iki ölkə arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlıq bu gün strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyev də “Kazinform”a müsahibəsində qeyd edib ki, Qazaxıstanla Azərbaycan arasında münasibətlər “qardaşlıq və dostluq prinsiplərinə” əsaslanır və “hər iki ölkə regionun sabitliyi və inkişafı üçün ortaq mövqedən çıxış edir”.
İki ölkə arasında münasibətlərin mühüm dayaqlarından biri də iqtisadi əməkdaşlıqdır. 2024-cü ildə iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 470 milyon ABŞ dolları təşkil etmiş, 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında isə bu göstərici 547 milyon dollara yüksəlmişdir. Energetika sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində 2024-cü ildə Qazaxıstanın 1,5 milyon ton nefti Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri vasitəsilə ixrac edilib və gələcəkdə bu həcmin illik 20 milyon tona çatdırılması planlaşdırılır. Nəqliyyat və tranzit sahəsində də mühüm irəliləyişlər müşahidə olunur. 2024-cü ildə Azərbaycan üzərindən 3,5 milyon ton yük daşınıb, bu da əvvəlki illə müqayisədə 20% artım deməkdir. Bu artım Orta Dəhlizin effektivliyinin və əhəmiyyətinin artdığını göstərir.
Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi (Orta Dəhliz) Bakı və Astananı strateji tərəfdaşa çevirən əsas elementlərdəndir. Bu dəhliz Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni qlobal ticarət marşrutu kimi ölkələrimizə böyük iqtisadi imkanlar yaradır. Orta dəhlizin ayrılmaz komponenti olan Zəngəzur dəhlizi isə Cənubi Qafqaz regionu üçün əlavə tranzit imkanları yaradır. Bu dəhliz Azərbaycanın nəqliyyat-logistika rolunu regional səviyyədə gücləndirir və həm Avrasiya ticarət şəbəkələrində, həm də Türk dünyasında inteqrasiyada yeni üfüqlər açır.
Prezident İlham Əliyevin Qazaxıstana səfəri və səfər ərəfəsində verdiyi müsahibə göstərir ki, Azərbaycan–Qazaxıstan əlaqələri qarşıdakı illərdə daha da dərinləşəcək. Bu münasibətlər təkcə iki ölkənin maraqlarına xidmət etmir, həm də Xəzər regionunda sabitlik, iqtisadi tərəqqi və Türk dünyasının birliyi üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Ülvi Fərzəliyev
YAP Neftçala rayon təşkilatının sədri