Trampın ABŞ dollarını qorumaq üçün ünvanladığı təhdid, BRICSin vahid valyuta arzusunu ertələyəcək

Bir müddət əvvəl Amerikanın yeni seçilən prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Çin və Rusiyanın dəstəklədiyi inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar qrupu BRICS-in bir hissəsi olan ölkələrdən onun administrasiyası zamanı yeni valyuta yaratmamaq və ya 100% tariflərlə üzləşmək öhdəliyini tələb edəcək: “BRICS ölkələrinin dollardan uzaqlaşmağa çalışdığı ideyası, biz dayanıb seyr etdik. Biz bu ölkələrdən öhdəlik tələb edirik ki, onlar nə yeni BRICS valyutasını yaratmayacaqlar, nə də güclü ABŞ dollarını əvəz etmək üçün başqa valyutaları dəstəkləməyəcəklər. Əks halda 100% vergilərlə üzləşəcəklər”.

Politoloq Əli Həziquliyev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, əslində Tramp yeni bir məsələni gündəmə gətirmir və Trampın dediyi kimi, ABŞ bugünəcən əlini qolunu sallayıb seyr etmir. Politoloqun fikrincə, “Ərəb baharı”nın özü belə avro-dollar savaşının meydana gətirdiyi “demokratik” faciələr idi.

Əli Həziquliyev

“Xatırlayırsınızsa, o zaman Qəddafi Liviya neftini avroya satacağını bəyan etmişdi. Bundan sonra baş verənlər hər kəsin gözü önündə baş verdiyindən təfərrüatlara varmıram. İndi həmin regiondakı neft-qaz ölkələrində baş verənlərin hamısı Trampın açıq mətnlə BRICS ölkələrini etdiyi təhdidin tərkib hissələridir”-deyə Əli Həziquliyev qeyd edib.

Politoloq bildirib ki, bugün Rusiya-Ukrayna müharibəsinin kökündə birbaşa dayanan məsələlərdən biri məhz avronun bir sıra bazarlarda dollara yaratdığı təhdidlərdir: “Müharibədən sonra Rusiyaya sanksiyalar tətbiq edildi və 150 milyonluq Rusiya bazarı Avropanın əlindən çıxdı. Yəni, sanksiyalarla, Rusiya banklarının Beynəlxalq Banklararası Hesablaşma Sistemindən – SWIFT-dən çıxarılmasıyla Avropa və Rusiya arasında bütün sahələrdə ticarətin qarşısı alındı ki, bu da özlüyündə avronun dollar üzərindəki basqısını dayandırdı”.

Əli Həziquliyev qeyd edib ki, eyni zamanda Rusiyanın bir sıra Avropa dövlətlərinə avroyla satdığı enerji daşıyıcıları artıq ya satılmır, ya da minumuma endirilib. Əvəzində həmin resurslar həmin dövlətlərə 2-ci və 3-cü dövlətlər vasitəsilə dollara satılır ki, bu da dolları birjalarda və qara bazarda əvəzolunmaz valyutaya çevirir.

BRICS dövlətləri üçün politoloq bildirib ki, onların bu gün ortaya atdıqları öz valyutalarını yaratmaq ideyasının yaxın zamanlarda baş tuta bilməsi inandırıcı deyil.

“Fikrimcə bu fikrin Tramp tərəfindən indi qabardılması daha çox Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həllində istifadə olunacaq razılaşma detallarından biri olacaq. Ola bilər ki, bu məsələ açıq masada müzakirə olunmasın. Rusiya münaqişəyə ABŞ-nın töhvə verəcəyi təqdirdə, BRICS vahid valyuta yaratmaq ideyasını ertələyə bilər”.

Politoloq hesab edir ki, əgər həqiqətən də, BRICS-in vahid valyuta ideyası reallaşarsa, bu iqtisadi sferada zəncirvari reaksiyalara səbəb ola bilər: “Ardınca Türk dövlətləri təşkilatının, Ərəb dövlətlərinin və Afrika qitəsindəki bir sıra “qohum” dövlətlərin vahid iqtisadiyyat qurmalarına, vahid valyuta yaratmalarına təkan verə bilər ki, bu da özlüyündə nəinki ABŞ iqtisadiyyatını kökündən çökdürər, eyni zamanda dünyada formalaşmış və rabitələşmiş iqtisadi nizamı məhvə aparar”.

“Bu gün Tramp bunun fərqindədir və narahatlığı əsassız deyil”-deyə politoloq bildirib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info