“Universitetlər yalnız təmir üçün yox, elmi inkişaf üçün investisiya almalıdır” DOSENT

Azərbaycanda ali təhsilin inkişafı ilə bağlı müzakirələr son illər daha da aktuallaşıb.

Universitetlərin qlobal rəqabətdə geri qalmasının əsas səbəbləri arasında maliyyələşmənin zəifliyi və investisiya siyasətinin düzgün qurulmaması göstərilir.

Təhsil ictimaiyyəti hesab edir ki, universitetlərin elmi potensialının gücləndirilməsi üçün dövlət və özəl sektorun sərmayəsi həlledici rol oynamalıdır.

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan dosent İlham Əhdəmov qeyd edib ki, ali təhsil sahəsinə qoyulan sərmayə ölkənin insan kapitalını formalaşdıran əsas amildir:

“İnvestisiyasız universitet suyu quruyan dəyirmana bənzəyir. Təhsil, xüsusilə dəUniversitetlər yalnız təhsil verən müəssisə deyil, həm də elm, innovasiya və insan kapitalı yaradan mərkəzlər olmalıdır. Bunun üçün isə güclü və məqsədyönlü investisiyalar tələb olunur.

Təəssüf ki, son 25-30 ildə Azərbaycanda universitetlərə edilən investisiyalar əsasən təmir-tikinti işlərinə yönəlib. Halbuki bu, inkişaf yönümlü sərmayə sayılmır. Ali təhsil sisteminə yatırılan vəsaitin səmərəliliyi təhlil olunmalı, vəsaitlərin ən azı 50 faizi elm və insan kapitalının inkişafına ayrılmalıdır. Beynəlxalq təcrübədə – MIT, Oxford, ETH Zürich, KAIST kimi nüfuzlu universitetlərdə – sərmayə əsasən tədqiqat, innovasiya, akademik heyətin inkişafı, tələbə dəstəyi və beynəlxalq əməkdaşlığa yönəldilir.

Məsələn, Rusiya Federasiyasında həm dövlət, həm də özəl sektor universitetlərə milyardlarla dollar həcmində investisiya edir. Bunun nəticəsində rəqəmsal transformasiya, yeni fakültələrin – o cümlədən “Süni intellekt” üzrə ixtisaslaşmış bölmələrin – yaradılması mümkün olub. Bizdə isə nə Təhsil Nazirliyi, nə də özəl sektor universitetlərə ciddi şəkildə sərmayə yatırır”.

Dosent vurğulayıb ki, universitetlər yalnız təhsil haqqı hesabına mövcudluğunu davam etdirirsə, onlar inkişaf edə bilməz və qlobal rəqabətdə geri qalmağa məhkumdur:

“Müasir universitetlərin rəqabət gücü elmi tədqiqat, innovasiya və beynəlxalq əməkdaşlıq üzərində qurulur.

Bunun üçün Azərbaycanda ali təhsil sisteminə təxminən 10 ildən çox vaxt və ən azı 1 milyard dollardan artıq hədəflənmiş investisiya lazımdır.

Əks halda universitetlərimiz dünya təhsil sistemindən geri qalmağa davam edəcək. Bu gün əsas problem səhv kadr seçimi və dağıdıcı maliyyə siyasətidir. Əgər universitetlərə güclü sərmayə qoyularsa və Təhsil Nazirliyində kadr islahatları aparılarsa, gələcəkdə inkişaf etmiş universitetlərin yaranması mümkündür”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info