Uşaqlarda diş çürüməsinin artması yalnız şirniyyatla bağlıdırmı ? PEDİATR AÇIQLADI

"Valideynlər arasında geniş yayılmış bir fikir var: “Uşaq çox şirniyyat yeyirsə, dişləri çürüyər.” Bu fikir qismən doğrudur, lakin uşaqlarda diş çürüməsinin səbəbləri təkcə şirniyyatla məhdudlaşmır". Bu barədə SİA-ya açıqlamasında pediatr Elşən Tağıyev deyib.

Onun sözlərinə görə, diş çürüməsi çoxfaktorlu bir prosesdir və bir neçə mühüm amilin birlikdə təsiri nəticəsində yaranır: "Şəkərli qidalar və içkilər diş çürüməsinin əsas risk faktorlarından biridir. Ağız boşluğundakı bakteriyalar şəkəri parçalayaraq turşu əmələ gətirir. Bu turşu diş minasını zədələyir və zamanla çürüməyə səbəb olur. Xüsusilə yapışqan şirniyyatlar və tez-tez şəkərli içkilərin qəbulu riski artırır. Lakin şəkər tək səbəb deyil. Dişlərin gündə ən azı iki dəfə düzgün fırçalanmaması, diş ipindən istifadə edilməməsi diş səthində bakterial plak yığılmasına gətirib çıxarır. Bu plak turş mühit yaradır və diş minasını zəiflədir. Şirniyyat az olsa belə, zəif ağız gigiyenası çürümə riskini yüksəldir.

Xüsusilə körpə və kiçik yaşlı uşaqlarda gecə saatlarında süd, formula və ya şirin mayelərlə biberonla qidalanma erkən diş çürüməsinə səbəb ola bilər. Gecə saatlarında tüpürcək ifrazı azalır və dişlərin özünü qoruma mexanizmi zəifləyir. Bu vəziyyət “biberon kariyesi” kimi tanınır. Tüpürcək isə dişləri turşulardan qoruyan və bakteriyaları neytrallaşdıran təbii mexanizmdir. Ağızdan nəfəs alma, tez-tez ağız quruluğu və bəzi dərmanların qəbulu tüpürcək ifrazını azalda bilər ki, bu da çürümə riskini artırır.

Bəzi uşaqlarda diş minasının strukturu genetik səbəblərdən və ya hamiləlik dövründə ana bətnində mineral çatışmazlıqlarına görə zəif ola bilər. Zəif mina turşulara qarşı daha həssasdır və çürümə daha tez inkişaf edir. Uşağın gün ərzində tez-tez yemək yeməsi, xüsusilə karbohidratlı və turş qidaların davamlı qəbulu ağızda turş mühitin uzun müddət qalmasına səbəb olur. Bu da diş minasının bərpasına imkan vermir və çürümə riskini artırır. Fluor diş minasını möhkəmləndirən əsas elementlərdən biridir. Fluorlu diş məcunlarından istifadə edilməməsi və ya fluor səviyyəsi aşağı olan içməli su çürümə riskini artırır. Eyni zamanda, bir çox valideyn uşağı yalnız diş ağrısı olduqda stomatoloqa aparır. Halbuki erkən mərhələdə aşkarlanan çürümələr daha asan və ağrısız müalicə olunur. Profilaktik müayinələr diş sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır.

Nəticədə, uşaqlarda diş çürüməsinin artması yalnız şirniyyatla izah edilə bilməz. Ağız gigiyenası, qidalanma vərdişləri, tüpürcək faktorları, fluor istifadəsi və erkən stomatoloji nəzarət bu prosesdə həlledici rol oynayır. Valideynlər problemin tək bir səbəbdən deyil, bir neçə amilin birlikdə təsirindən yarandığını bilməli və buna uyğun profilaktik tədbirlər görməlidirlər".