Icma.az
close
up
RU
Xəzərin suyu niyə çəkilir? SƏBƏBLƏR AÇIQLANDI

Xəzərin suyu niyə çəkilir? SƏBƏBLƏR AÇIQLANDI

Icma.az xəbər verir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

Xəzər dənizi son illərdə görünməz bir təhlükə ilə üz-üzədir: suyun səviyyəsi sürətlə azalır.

Sahillərdəki kəndlər, limanlar və ekosistemlər bir zamanlar dənizin qucağında idi, indi isə su çəkildikcə bu yerlər özünü itirir kimi görünür. Bu dəyişiklik yalnız təbii amillərlə bağlı deyil; insan fəaliyyəti, çaylarda su anbarlarının tikilməsi və suyun intensiv istifadəsi də bu problemi dərinləşdirir.

Belə bir vəziyyət regionun ekologiyasına və iqtisadi həyatına uzunmüddətli təsirlər göstərə biləcək bir xəbərdarlıq kimi qəbul edilməlidir.

Mövzu ilə bağlı Bakıvatı.az-a açıqlama verən akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun icraçı direktoru Zaur İmrani bildirib ki, Xəzər dənizində su səviyyəsinin azalması bir neçə əsas səbəblə izah olunur. Əvvəlcə iqlim dəyişikliyi Xəzər dənizinin səviyyəsinə ciddi təsir göstərir: 

"Havanın istiləşməsi və buxarlanmanın artması dəniz səviyyəsinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Eyni zamanda, xüsusilə Xəzəri qidalandıran hövzələrdə yağıntıların azalması müşahidə edilir. Çaylar isə Xəzər dənizinin su balansını qoruyan əsas təbii amillərdən biridir".

Müsahibimiz əlavə edib ki, təbii səbəblərlə yanaşı, insan fəaliyyətinin də rolunu nəzərə almaq vacibdir. Xəzərə daxil olan suyun təxminən  80–85%-i Volqa çayının payına düşür. Lakin son onilliklərdə Volqa və digər çaylarda su anbarları və bəndlərin tikintisi, eləcə də çay sularının suvarma və sənaye məqsədləri üçün intensiv istifadəsi, dənizə çatacaq suyun azalmasına səbəb olur.

Zaur İmrani:  Xəzər dənizində bu proses periodik olaraq baş verib və davam etməkdədir

"Qeyd etmək lazımdır ki, Xəzər dənizinin səviyyəsi tarix boyunca həm yüksəlib, həm də enib. Lakin son onilliklərdəki azalmanın tempi əvvəlkilərdən daha sürətlidir və bu, əsasən insan təsərrüfat fəaliyyətinin nəticəsidir. Alimlər hesab edirlər ki, əgər bu vəziyyət davam edərsə, sahilyanı ekosistemlər, balıqçılıq və liman infrastrukturu ciddi təhlükə ilə üzləşə bilər",- Z.İmrani diqqətə çatdırıb.

Onun sözlərinə görə, Xəzər dənizinin səviyyəsinin azalmasının qarşısının alınması üçün hazırda Xəzəryanı dövlətlər müvafiq tədbirlər həyata keçirirlər. Lakin bu tədbirlər su kütləsinin intensiv azalmasına hələlik ciddi təsir göstərə bilmir. Çünki azalmanın bir neçə səbəbi vardır və onlar kompleks şəkildə həll olunmalıdır:

"Bundan əlavə, Xəzər dənizində bu proses periodik olaraq baş verib və davam etməkdədir. Buna görə də, vəziyyəti kritik hesab etmək düzgün olmaz. Tarixi məlumatlara görə, Xəzərin səviyyəsi keçmişdə bu səviyyədən də aşağı olub. Sadəcə, suyun azalmasının qarşısını almaq üçün alternativ yollar axtarmaq vacibdir. İnanırıq ki, yaxın 10–15 il ərzində Xəzər dənizinin səviyyəsi yenidən tənzimlənəcək. Bunun üçün isə antropogen təsirlərin həcmini və miqyasını azaltmaq zəruridir".

Əli Hüseynov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:368
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 06 Yanvar 2026 16:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri