Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda bu adlar “qara siyahıya” salınır: “Mənaları çox pisdir”

Azərbaycanda bu adlar “qara siyahıya” salınır: “Mənaları çox pisdir”

Icma.az xəbər verir, Yenisabah saytına əsaslanaraq.

“Süni adlar dedikdə, süni intellektlə uşaqlara seçilən adlar nəzərdə tutulmur. Elə valideyn var ki, uşağına ad qoyub, digər övladına da ona həmqafiyə olan başqa ad quraşdırıb qoyur. Bu halda dilimizdə süni adlar yaranır. Baxırsan ki, onların heç bir mənası yoxdur. Sadəcə insanlar özlərindən quraşdırıb. Məsələn, Afiq-Rafiq kimi. Düzdür belə adlar dilimizdə var və geniş istifadə olunur. Lakin bur cür həmqafiyələr seçərək, mənasız adlar yaradırlar”.

Bunu “Yeni Sabah”a AMEA Dilçilik İnstitutunun baş direktoru, Terminologiya Komissiyası nəzdində Şəxs Adları Komissiyasının sədri, professor Nadir Məmmədli deyib.

O, tarixi ənənəyə malik adların dilimizə qaytarılması məsələsinə aydınlıq gətirib:

“Unudulmuş və tarixi ənənəyə malik adların dilimizə qaytarılması məsələsi ilə bağlı “Türk mənşəli sözlərin arxaik lüğəti” dövriyyəyə buraxılıb. Burada söhbət tarixizmlərdən getmir. Cəmiyyətdə vaxtı ilə Kombayn, Kolxoz kimi adlar olub. Bunlar həmin siyahıya aid deyil. “Dədə Qorqud” dastanında istifadə olunan Beyrək adı var. Bu kimi uğurlu adları dövriyyəyə qaytarmaq və yenidən canlandırmaq lazımdır.

Son zamanlar qəribə tendensiya yaranıb. Deyirlər ki, ərəb və türk dillərindən gələn adların qarşısını almaq lazımdır. Niyə başqa dillərdən adlar götürməyək? Ərəb dilindən bizə birbaşa söz gəlmir. Gələnləri də rus dili vasitəsilə almışıq. Əgər uğurlu və yaxşı addırsa, niyə qəbul etməyək?”.

Professor yaxşı məna daşımayan adları uşaqlara qoymağın düzgün olmadığını deyib:

“Təbii ki, Türkiyə türkcəsindən gələn, insanların ünsiyyətdə tez-tez tələffüz etdiyi “falan” tipli sözləri istifadə etməyin əlehinəyəm. Bu sözlərin onsuz da heç biri nə adlar lüğətinə, nə də orfoqrafiya lüğətinə daxil edilir. Kök etibarilə eyni xalqıq. Xarici dilə düşmən münasibətindən əl çəkmək lazımdır. Bu yaxşı tendensiya deyil. Adın mənası yaxşıdırsa, götürmək olar. Türk dillərində işlənən adlarla bağlı kitab var. Baxanda görürəm ki, istifadə etdiyimiz adların hamısı, demək olar, eynidir. Bir-iki fərqli nüans var. Özbəklər Gülbohar, biz Gülbahar deyirik. Yəni prinsipcə eynidir. Onda belə çıxır ki, Andrey, Mariya götürmək olar, türk adları götürmək olmaz?

Tarixən atalarımızın, babalarımızın adı da ərəbdən götürülüb. Bu dəqiqə dilimiz qorxulu adlarla doludur. Adam var ki, adı Əyyardır. Mənası oğru, quldur, dələduz deməkdir. Əslində isə o ad Əyardır - qızılın əyarı. Fəqan, Əfqan, Əjdər tipli adların da mənası pisdir. Necə olub uşaqlara verirlər deyə məətəl qalıram. Uşağa ad qoyanda mənasına baxmaq mütləqdir. Hazırda özüm “Şəxs adları lüğəti” hazırlayıram. Orada Abbas, Abas, Əbülfəz, Əbülfəs tipli adlara da toxunmuşam. Onları da variant kimi qeyd etmişəm. Alı və Əli ikisi də eyni addır. Bu adların hər birini lüğətdə verərək mənalarını vurğulayacam”.

Aydan Hacı 


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2026 13:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri