Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azərbaycanda bu adlar “qara siyahıya” salınır: “Mənaları çox pisdir”

Azərbaycanda bu adlar “qara siyahıya” salınır: “Mənaları çox pisdir”

Icma.az xəbər verir, Yenisabah saytına əsaslanaraq.

“Süni adlar dedikdə, süni intellektlə uşaqlara seçilən adlar nəzərdə tutulmur. Elə valideyn var ki, uşağına ad qoyub, digər övladına da ona həmqafiyə olan başqa ad quraşdırıb qoyur. Bu halda dilimizdə süni adlar yaranır. Baxırsan ki, onların heç bir mənası yoxdur. Sadəcə insanlar özlərindən quraşdırıb. Məsələn, Afiq-Rafiq kimi. Düzdür belə adlar dilimizdə var və geniş istifadə olunur. Lakin bur cür həmqafiyələr seçərək, mənasız adlar yaradırlar”.

Bunu “Yeni Sabah”a AMEA Dilçilik İnstitutunun baş direktoru, Terminologiya Komissiyası nəzdində Şəxs Adları Komissiyasının sədri, professor Nadir Məmmədli deyib.

O, tarixi ənənəyə malik adların dilimizə qaytarılması məsələsinə aydınlıq gətirib:

“Unudulmuş və tarixi ənənəyə malik adların dilimizə qaytarılması məsələsi ilə bağlı “Türk mənşəli sözlərin arxaik lüğəti” dövriyyəyə buraxılıb. Burada söhbət tarixizmlərdən getmir. Cəmiyyətdə vaxtı ilə Kombayn, Kolxoz kimi adlar olub. Bunlar həmin siyahıya aid deyil. “Dədə Qorqud” dastanında istifadə olunan Beyrək adı var. Bu kimi uğurlu adları dövriyyəyə qaytarmaq və yenidən canlandırmaq lazımdır.

Son zamanlar qəribə tendensiya yaranıb. Deyirlər ki, ərəb və türk dillərindən gələn adların qarşısını almaq lazımdır. Niyə başqa dillərdən adlar götürməyək? Ərəb dilindən bizə birbaşa söz gəlmir. Gələnləri də rus dili vasitəsilə almışıq. Əgər uğurlu və yaxşı addırsa, niyə qəbul etməyək?”.

Professor yaxşı məna daşımayan adları uşaqlara qoymağın düzgün olmadığını deyib:

“Təbii ki, Türkiyə türkcəsindən gələn, insanların ünsiyyətdə tez-tez tələffüz etdiyi “falan” tipli sözləri istifadə etməyin əlehinəyəm. Bu sözlərin onsuz da heç biri nə adlar lüğətinə, nə də orfoqrafiya lüğətinə daxil edilir. Kök etibarilə eyni xalqıq. Xarici dilə düşmən münasibətindən əl çəkmək lazımdır. Bu yaxşı tendensiya deyil. Adın mənası yaxşıdırsa, götürmək olar. Türk dillərində işlənən adlarla bağlı kitab var. Baxanda görürəm ki, istifadə etdiyimiz adların hamısı, demək olar, eynidir. Bir-iki fərqli nüans var. Özbəklər Gülbohar, biz Gülbahar deyirik. Yəni prinsipcə eynidir. Onda belə çıxır ki, Andrey, Mariya götürmək olar, türk adları götürmək olmaz?

Tarixən atalarımızın, babalarımızın adı da ərəbdən götürülüb. Bu dəqiqə dilimiz qorxulu adlarla doludur. Adam var ki, adı Əyyardır. Mənası oğru, quldur, dələduz deməkdir. Əslində isə o ad Əyardır - qızılın əyarı. Fəqan, Əfqan, Əjdər tipli adların da mənası pisdir. Necə olub uşaqlara verirlər deyə məətəl qalıram. Uşağa ad qoyanda mənasına baxmaq mütləqdir. Hazırda özüm “Şəxs adları lüğəti” hazırlayıram. Orada Abbas, Abas, Əbülfəz, Əbülfəs tipli adlara da toxunmuşam. Onları da variant kimi qeyd etmişəm. Alı və Əli ikisi də eyni addır. Bu adların hər birini lüğətdə verərək mənalarını vurğulayacam”.

Aydan Hacı 


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2026 13:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see400

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see321

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see300

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see299

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see296

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see291

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see289

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see275

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see273

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see269

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see259

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see254

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see253

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see247

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see235

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see207

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see188

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri