FİASKOYA UĞRAYAN BÖYÜK İSRAİL” PLANI... Netanyahu rejimi İsrail dövlətinin imicinə ciddi zərbə vurdu AzPolitika onlayn siyasi ictimai qəzet

İsrail ordusu haqqında formalaşdırılmış ˝qüdrətli və məğlubedilməz ordu˝ mifi dağıldı

İsrail mediası: “Bütün dünya arxamızdaikən niyə uduzduq?”

Namiq Bilal

İsraillə HƏMAS arasında çox ağır atəşkəs əldə olundu. Atəşkəs razılaşması imzalandıqdan dərhal sonra ABŞ dövlət katibi E.Blinken sensasiya sayıla biləcək bəyanatla çıxış etdi. O bildirib ki, HƏMAS İsraillə razılaşmaya R. T. Ərdoğanın ciddi çabaları nəticəsində razılıq verib. İsrail tərəfinin razılığı isə D.Trampın basqıları sayəsində mümkün olub.

Başqa sözlə, bütün dünyanın həll etməyə çalışdığı, amma həll edə bilmədiyi bu qanlı konflikti ABŞ və Türkiyə bitirir.

Atəşkəslə bağlı bütün tərəflərin ortaq yanaşması təxminən belədir: HƏMAS, çox ağır itkilərə rəğmən, sonuna qədər dirəndi və Qəzza əhalisi çox acı qələbəsinin sevincini yaşayır. İsrail isə Netanyahunun bütün bəyanatlarına baxmayaraq, HƏMAS-ı bitirə bilmədi, əsirləri azad etməyə nail olmadı, minlərlə ölü və yaralı əsgərini itirdikdən sonra Qəzzanı tərk etmək məcburiyyətində qaldı.

Konfliktin İsrail üşçün belə acınacaqlı şərtlərlə bitirilməsinin səbələrini və nəticələrini nəzərdən keçirməyə çalışaq. Gözlə görünən odur ki, İsrail tərəfi D.Trampın basqıları nəticəsində müharibəni dayandırmağa razılaşdı.

Trampın rolu əlbəttə ki, önəmlidir. Amma, İsraili dayanmağa məcbur edən həlledici səbəb yəhudi ordusunun bacarıqsızlığı və qəzzalıların sarsılmaz dirənişi oldu. Qəzza savaşı göstərdi ki, yəhudi ordusu quruda savaşa bilmir. İsrail ordusunun yaxşı bacardığı yeganə iş müdafiəsiz şəhərlərə ağır aviabombalar yağdırmaqdır. Bunu qəti şəkildə İsrailin Livana hücumu da sübuta yetirdi. Netanyahu bütün ordusunu Livana yeritmək istədi amma, “Hizbullah”ın zəif silahlanmış vəkalət savaşçılarını belə aşa bilmədi. İsrail baxımından faciədir. Ən müasir silahlarla təhciz olunmuş yəhudi ordusu Livana cəmi 3-5 km girə bildi və sərhəddə tıxanıb qaldı. İsrail ordusu indi ordan da geri çəkilir.

Qəzza zolağı ərazicə çox kiçikdir. Onun ümumi sahəsi təkcə Abşeron rayonunun sahəsindən beş dəfə kiçikdir. Buna baxmayaraq,Qəzza dirənir və dövlət katibi Blinkenin söyləməsinə görə, öldürülən HƏMAS üzvlərinin yerini yeni döyüşçülər doldurub.

15 ayərzində İsrail ordusu Qəzza üzərində nəzarəti tam qura, İsrail istihbaratı və əsgərləri isə üstündə yeridikləri tunelləri tapıb sıradan çıxara bilmədi. HƏMAS-ın partizan və tunel müharibəsi hər gün İsrailə bir neçə əsgər tabutu göndərirdi. Bu sürdürülə biləcək vəziyyət deyildi və İsrail, Trampın basqısı olmasa da, belə mənasız müharibəni sonlandırmaq məcburiyyətində qalacaqdı.

Qısası, 15 aydır davam edən müharibə İsrail ordusu haqqında formalaşmış ˝qüdrətli və məğlubedilməz ordu˝ mifini darmadağın elədi.

İsrailin bir dövlət və toplum kimi məruz qaldığı daha böyük itki isə imic itkisidir. Qəzza müharibəsinə qədər yəhudilər dünyada ˝böyük soyqırımın qurbanı olan millət˝ kimi qəbul edilirdi. Ağına-bozuna baxmadan, on minlərlə günahsız insanı ağır aviabombalarla öldürmək, xəstəxanaları, məktəbləri, məscidləri və kilsələri yerlə yeksan etməklə Netanyahu rejimiİsrail dövlətinin imicinə də ciddi zərbə vurdu, onun hətta “soyqrımçı dövlət”, ˝qatil dövlət˝ kimi tanınmasına səbəb oldu.

İsrailin müdafiə naziri Yoav Qallantın qəzzalılar haqqında dediyi ˝orda yaşayanlar insan deyil ki, onlarla insan kimi rəftar edək˝ ifadəsi bütün dünya nəşrlərinin manşeti oldu.

Bu yerdə bir məsələni xüsusilə qabartmağa ehtiyac var. Bütün dünyaya səpələnmiş yəhudi milləti Netanyahu hakimiyyətinin törətdiyi qətlləri, soyqrım siyasətini dəstəkləmir. Tam əksinə, İsraildəki rejimin qətllərinə qarşı etirazların önündə gedənlərin xeyli hissəsi məhz yəhudilərdir.

Qəzza atəşkəsi Netanyahu rejiminin həyata keçirməyə çalışdığı ˝Böyük İsrail˝ projesini də əminliklə torpağa gömmüş oldu. HƏMAS və “Hizbullah” kimi primitiv şəkildə silahlanmış qruplara qalib gələbilməyən bir ordunun, başda Türkiyə olmaqla, neçə-neçə dövlətdən zorla torpaq qoparacağı artıq şübhə deyil, gülüş doğurur.

Məlum faktdır ki, həmin projeni ABŞ və İngiltərə də daxil, bütün Qərb dəstəkləyirdi. Lakin böyük dəstək hər zaman gücün yanında olur. İsrail ordusu zəifdirsə, dəstəklər çəkiləcək. Tramp da öz sosial media hesabından ˝Netanyahu ˝o˝ uşağıdır˝ deyən araşdırmaçı Saksın çıxışını paylaşaraq, İsrailə ˝bacarmadın dur!˝ təpkisini verir.

Qəzza müharibəsi insan haqları və beynəlxalq normalar kimi anlayışların da əslində maskarad olduğunu çılpaqlığı ilə nümayiş etdirdi. Bütün tərəflər açıq oynamaq məcburiyyətindədir. Yaranmaqda olan yeni dünya düzəninin əsas inkişaf trendi də belə görünür: Həlledici faktor gücdür. Dövlətlər öz siyasətlərini hansısa ümumbəşəri dəyərlər arxasında gizlədə bilməyəcəklər. Daha sərt, amma daha doğruçubir dünya ilə üz-üzəyik.