Magistraturada yerlər boş qalır: Çətin qəbul, yoxsa gizli səbəb?

Magistratura səviyyəsi üzrə qəbul imtahanlarında esse tipli yazı tapşırıqlarının qiymətləndirilməsində dəyişiklik edilib.

Bu ildən tədrisi ingilis dilində olan ixtisaslaşmalara qəbul olmaq istəyənlər üçün essedə bal məhdudiyyəti tətbiq edilib.

Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) məlumatında deyilir.

Bildirilib ki, yeni qaydalara əsasən, bu ildən etibarən tədrisi ingilis və ya alman dilində olan ixtisaslaşmaları ərizəsində qeyd etmək istəyən bakalavrlar esse yazmalı və bu tapşırıqdan minimum 2 bal toplamalıdırlar. Yalnız bu şərti ödəyən namizədlər həmin ixtisaslaşmaları seçimlərinə əlavə edə biləcəklər.

Məlumata görə, tədrisi Azərbaycan və ya rus dilində aparılan ixtisaslaşmaları seçmək üçün yazı işi (esse) üzrə nəticəyə hər hansı bal məhdudiyyəti tətbiq edilmir.

Xatırladaq ki, bir neçə ildir xarici dil fənni üzrə imtahanda iştirakçıların yazı bacarıqları esse vasitəsilə yoxlanılır. İndiyədək iştirakçılar esse tapşırığından maksimum 5 bal toplaya bilirdilər və essenin yazılması məcburi hesab edilmirdi.

Qeyd edək ki, magistratura təhsili ilə bağlı son vaxtlar bir sıra məqamlar müzakirə obyektinə çevrilib.Belə ki, həm magistraturaya qəbul qaydalarında müəyyən problemlərin olduğu, həm də gənclərin bu sahəyə marağının tədricən azalması kimi faktlar əsas amil kimi göstərilir.Ümumiyyətlə, bu gün magistratura təhsilinə maraq niyə azalıb?

Məsələ ilə bağlı təhsil üzrə ekspert Məzahir Məmmədli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, Dövlət İmtahan Mərkəzi magistraturaya qəbul imtahanında 50 sualı məntiqdən verir:

“Məntiqlə bağlı nə bizim ümumtəhsil məktəblərində tədris var, ali təhsil müəssisələrində də demək olar ki, yoxdur. Ümumilikdə “məntiq” fənni ilə bağlı Azərbaycanda çox ciddi bir boşluq var.

Ancaq DİM magistratura üçün əsas bal gətirən sualı məntiqdən tərtib edir. Digər bir tərəfdən Azərbaycanda magistraturaya diqqət böyük şəkildə azalıb.

Əslində həm əmək bazarında magistraturaya tələb yoxdur, yaxud çox azdır. İkinci bir məsələ odur ki, ötən il magistraturaya qəbul zamanı dövlət sifarişli olan 1 200 yer boş qalıb. 

Ölkədə magistratura səviyyəsi üçün bu qədər dövlət sifarişli yerin bol qalması heç də yaxşı hal deyil. Hazırda üç mindən artıq yer boş qalıb. Bu o deməkdir ki, 1 200 yer üçün “mən sənin təhsil haqqını ödəyirəm, sən gəl oxu”. 

DİM ötən il üçün magistraturaya qəbulu uzun müddət saxladı. Yəni bu, qəbul qaydaları ilə bağlı idi. Sonra da yenilik etdi və ödənişliyə qəbul olanlarla bağlı bildirdi ki, “onlar artıq dövlət sifarişi ilə oxuya bilərlər”.

Yəni bu təcrübə onu göstərir ki, DİM həm magistratura, həm də doktorantura səviyyəsi ilə bağlı işi düzgün qura bilmir. Məsələn, doktorantura səviyyəsi üzrə bəzi problemlər var. Yəni hər bir kəsin ingilis dilindən imtahan verməsilə ilə bağlı  öhdəliyi var.

Elə şəxslər var ki, onun nə beynəlxalq kitabxanalarda işləmək üçün ehtiyacı yaranacaq, nə də ingilis dili onun üçün çox vacib olacaq. Məsələn, həmin insan daxili tədqiqatlar hesabına elmi işini davam etdirəcək. Yəni  gələcək üçün alimlərin qarşısı bu şəkildə də alınır.

Ona görə də bizim üçün orta səviyyə olan magistraturaya həvəs qalmayıb. Bu da onu göstərir ki, elmin ondan sonrakı səviyyəsi üzrə də inkişaf olmayacaq. Nə doktorantlar, nə də fəlsəfə doktorları yetişəcək”.  

Ekspertin fikrincə, əslində əmək bazarında pedoqoji kadrlar işlə təmin oluna bilirlər: 

“Onlardan magistratura təhsili tələb olunmur. Ancaq indi idarə, müəssisə, təşkilatların bəziləri magistratura şərtini qoyduqları üçün bakalavrların əksəriyyəti maraqlıdır ki, magistraturanı hansısa şəkildə bitirmiş olsun. 

Bu, artıq elmin populyarlaşmasına, inkişafına yox, sadəcə hər hansı şəxsi maraqlara xidmət edir. O gələcəkdə vəzifə karyerası ilə bağlı düşünür ki, mütləq şəkildə bu səviyyədə təhsil alsın. Bu gün magistratura çox formaldır. Hazırda magistratura ilə bağlı iki variant yaradılıb ki, birincisi, tam magistratura dərəcəsi vermir.

Sadəcə əvvəlki 5 illik təhsil kimi status verir. Ancaq həm də bir elmi işi müdafiə etməkdən sonra magistratura dərəcəsi verilir. Bizdə hazırda hansısa perspektivi qurmaq üçün formal olaraq magistratura diplomu alınır”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Magistratura Məzahir Məmmədli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin