“Müstəqil qadın” anlayışı dəyişir...

Uzun zamandır “müstəqil qadın” anlayışı həyatındakı hər şeyi öz başına həll edə bilən və heç kimə ehtiyac duymadan öz ayaqları üzərində dayanan qadın obrazı üzərindən izah olunur. Güclü və müstəqil qadın obrazı öz pulunu qazanan, problemlərini özü həll edən və heç bir halda kömək qəbul etməyən bir növ uğur göstəricisi kimi təqdim edilir.

Bu xüsusiyyətlər güc göstəricisi olmaqla yanaşı, qadın azadlığının da mühüm bir hissəsinə çevrilib. Lakin müstəqillik müəyyən bir məqamda heç nəyə, xüsusilə də heç kimə ehtiyac duymamaqla eyniləşdirilməyə başladı. Kömək istəməmək güclü olmağın təbii göstəricisi kimi təqdim edildi.

Hər şeyi təkbaşına bacarmaq müəyyən bir nöqtədən sonra gücdən çox bir məcburiyyətə çevrilməyibmi?

Bəs müstəqillik niyə “hər şeyi təkbaşına etmək” mənasına gəldi?

Hər şeyi öz başına bacarmaq, əlbəttə ki, insana azad və güclü hiss etdirir. Lakin hər şeyi daim təkbaşına etmək məcburiyyətində olduğunu düşünmək tamam başqa məsələdir. Gündəlik həyatda qadınların eyni anda bir çox şeyi idarə etməsi artıq normal qəbul olunur. İş, ev, sosial həyat, münasibətlər, gündəlik məsuliyyətlər və hətta emosional problemlər... Bütün bunları eyni anda idarə etməyə çalışmaq güclü və müstəqil olmağın arxasında görünməyən “hər şeyi nəzarətdə saxlamalıyam” və “hər şeyi mən daşımalıyam” hissinə çevrilə bilər.

Müəyyən bir nöqtədən sonra güclü olmaqla daim məsuliyyət daşımaq arasındakı sərhəd itə bilər. Halbuki bir işi təkbaşına bacarmaqla onu təkbaşına etməyə məcbur olmaq eyni şey deyil. Bəlkə də güclü və müstəqil olmağın yeni göstəricisi hər şeyi bacarmaq deyil, hər şeyi etmək məcburiyyətində hiss etməməkdir.

Kimdənsə kömək istəmək və ya hər hansı məsuliyyəti başqasına həvalə etmək öz gücündən imtina etmək deyil; bəlkə də əsl azadlığın özü elə budur. Əslində, müstəqillik “heç kimə ehtiyacım yoxdur” demək əvəzinə, “ehtiyac duyduğum zaman dəstək ala bilərəm” deyə bilmək ola bilərmi?

“Mən özüm həll edərəm” demək çox vaxt insana güclü hiss etdirsə də, bu ifadə təkrarlandıqca özü ilə başqa məsuliyyət və yükləri də gətirir. Bu düşüncə hər şeyi daim öz üzərinə götürmək dövrünü gücləndirərək, problemləri başqasına danışmağın və ya işləri bölüşməyin daha çox səy tələb etdiyini düşündürə bilər. Belə yaşamağa davam etdikcə, nəyisə təkbaşına edə bilməmək özümüzü kifayət qədər güclü hiss etməməyimizə və ya uğursuz olduğumuzu düşünməyimizə səbəb ola bilər.

Müəyyən bir nöqtədən sonra məsələ hər şeyi bacarmaq deyil, niyə hər şeyi təkbaşına etmək məcburiyyətində hiss etdiyimizi sorğulamaqdır. Kömək istəməmək beləliklə seçim olmaqdan çıxıb avtomatik davranışa çevrilə bilər. Əslində məsələ nə qədərini təkbaşına bacara bildiyimiz deyil, nəyi paylaşmağı seçdiyimizdir.

Müstəqilliyin anlayışı müasir dövrdə hər şeyi təkbaşına etməkdən daha çox, nə zaman dəstək istəməli olduğunu bilməyə doğru dəyişir. İnsanların bir-birinə ehtiyac duyması zəiflik göstəricisi olmaqdan çıxaraq münasibətlərin təbii bir hissəsi kimi qəbul olunmağa başlayır. Partnyorunla məsuliyyətləri bölüşmək, ailəndən və ya dostundan dəstək istəmək, peşəkardan yardım almaq, hətta “Bu gün bunu mən etmək istəmirəm” deyə bilmək belə müstəqilliyin əksinə deyil, onun başqa bir forması ola bilər.

Əvvəllər “Özüm bacara bilərəm” demək vacib idisə, indi “Bunu təkbaşına etmək istəmirəm” deyə bilmək daha vacib və azadlaşdırıcı ola bilər. Bəlkə də yeni müstəqillik kimə və nə zaman ehtiyac duyduğunu seçə bilməkdir.

Bir müddətdir “öz başına bacara bilən qadın” anlayışı ətrafında danışırıq. Yeni nəsil “qadın gücü” anlayışı bütün yükü təkbaşına daşıya bilməkdən bir qədər uzaqlaşır. Artıq bir az da “hər şeyi təkbaşına etmək istəməyən qadın” anlayışından danışmağın vaxtı gəlib.

Hər zaman hər şeyi həll edən, heç vaxt dəstəyə ehtiyac duymayan və özünə kifayət edən bu yorucu performansdan uzaqlaşıb “Bunu təkbaşına etmək istəyirəmmi?” deyə düşünməyə başladığımız bir dövrə daxil oluruq. Bunu deyə bilmək də yeni bir güc forması ola bilər.

Bəzən “bilmirəm” demək, bəzən “təkbaşına etmək istəmirəm” demək, bəzən də sadəcə yanında birinin olmağını və nələrisə bölüşməyi istəmək mümkündür. Qadınların “güclü görünmək” əvəzinə həyatlarını özləri üçün daha asan etməyə üstünlük verdiyi bir dövrə daxil oluruq.

Həyatdakı bütün yükü təkbaşına daşıya bilmək uğur ola bilər. Lakin onları bölüşməyi seçmək də eyni şəkildə bir seçimdir. Çünki müstəqil olmaq tək qalmaq məcburiyyətində olmaq demək deyil.