Tramp Rusiya ilə müharibəyə hazırlaşır? Kritik ərazi iddiası

ABŞ-ın yeni seçilmiş Prezidenti Donald Trampın son zamanlarda Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamaları rezonans doğurub. Tramp ərazinin ABŞ-a qaytarılmalı olduğunu deyib və bunu Birləşmiş Ştatların təhlükəsizliyi üçün vacib adlandırıb. Yeni prezidentin açıqlamaları Danimarkada birmənalı qarşılanmayıb. 

Globalinfo.az xəbər verir ki, CNN Trampın bu məsələni gündəmə gətirməsinin bir neçə səbəbi olduğunu yazıb.

Nəşr ərazinin ABŞ və Avropa arasında unikal geosiyasi mövqeyə malik olduğunu qeyd edib:

“Qrenlandiya dünyanın ən böyük adasıdır, burada 56 mindən çox insan yaşayır. Əvvəl Danimarkanın koloniyası, indi isə ona bağlı muxtar ərazidir. Çox mühüm strateji mövqeyə sahibdir. Paytaxtı Nuuk ABŞ-ın Nyu-York ştatına Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendən daha yaxındır. Danimarka Beynəlxalq Tədqiqatlar İnstitutunun baş elmi işçisi Ulrik Pram Gad deyir ki, bu ərazi uzun müddətdir ABŞ-ın təhlükəsizliyi üçün, xüsusən də Rusiyanın potensial hücumumlarını dəf etmək baxımından açar zona hesab olunur. Şimal-Qərb Keçidi gəmiçilik zolağı onun sahili boyunca uzanır və ada strateji dəniz bölgəsi olan Qrenlandiya-İslandiya-Birləşmiş Krallıq xəttinin bir hissəsidir”.

CNN yazır ki, Tramp Qrenlandiyanı almaq istəyən ilk ABŞ prezidenti deyil:

“1867-ci ildə Prezident Endryu Conson Alyaskanı satın alanda Qrenlandiyanı da almağı düşünürdü. Həmçinin İkinci Dünya müharibəsinin sonunda o zamankı Prezident Harri Truman administrasiyası Danimarkaya bu ada üçün 100 milyon dollar təklif etdi. Lakin bu təşəbbüslərin heç biri uğurlu olmadı. 1951-ci ildə imzalanan müdafiə müqaviləsinə əsasən, ABŞ Qrenlandiyanın şimal-qərbində Pituffik Kosmik Baza adlanan hava bazası inşa etdi. Beləliklə bu, Moskva və Nyu-York arasında ABŞ silahlı qüvvələrinin yerləşdiyi mərkəz oldu və raket xəbərdarlığı sistemi ilə təchiz edildi. Vaşinqton çalışır ki, Qrenlandiyaya heç bir düşmən ölkə nəzarət etməsin. Çünki bu ərazi ABŞ-ın təhlükəsizliyi üçün kilid rolunu oynayır.

Eyni zamanda qlobal istiləşmə səbəbindən burada buzlaqlar əridikcə nadir mineral sərvətlər də üzə çıxır. Vaşinqton həm də bunu düşünür”.

Ayşən Mustafa
Globalinfo.az