Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Erkən xəbərdaredici əlamətlərin vaxtında aşkar edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır ŞƏRH EDİLDİ

Erkən xəbərdaredici əlamətlərin vaxtında aşkar edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır ŞƏRH EDİLDİ

Icma.az bildirir, Sia Az portalına istinadən.

"Psixoloq baxımından azyaşlının müəllimə qarşı silahlı zorakılığa cəhd etməsi ayrı-ayrı təsadüfi bir davranış deyil, adətən uzun müddət formalaşan psixoloji gərginliyin, emosional problemlərin və sosial təsirlərin nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Uşaq və yeniyetmə dövrü şəxsiyyətin formalaşdığı, emosional sabitliyin hələ tam oturuşmadığı həssas bir mərhələdir. Bu yaşlarda yaşanan travmalar, anlaşılmama hissi, sosial təcrid və ya davamlı təzyiq uşağın daxili dünyasında aqressiya, qəzəb və düşmənçilik kimi destruktiv emosiyaların toplanmasına səbəb ola bilər". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında psixoloq Günel Ələkbərova deyib.

Onun sözlərinə görə, əgər bu emosiyalar vaxtında aşkar olunmur və sağlam şəkildə ifadə edilməsinə şərait yaradılmırsa, müəyyən hallarda davranış səviyyəsində təhlükəli reaksiyalarla özünü göstərə bilir: "Belə hadisələrin psixoloji kökündə çox zaman dəyərsizlik hissi, rədd edilmə qorxusu, sosial uyğunlaşma çətinlikləri və ya davamlı uğursuzluq təcrübəsi dayanır. Məktəb mühitində akademik çətinliklər, müəllim və ya həmyaşıdlarla konfliktlər, bullinqə məruz qalma və ya kollektiv tərəfindən qəbul olunmama uşağın özünə münasibətini mənfi istiqamətdə dəyişə bilər. Uşaq özünü müdafiəsiz və ya təhdid altında hiss etdikdə, reallığı təhlükəli və düşmən mühit kimi qavramağa başlayır. Bu zaman aqressiya onun üçün ya özünü müdafiə vasitəsi, ya da yığılan emosional gərginliyi boşaltma yolu kimi formalaşa bilər. Ailə mühiti bu cür davranışların formalaşmasında mühüm rol oynayan əsas faktorlardan biridir. Ailədaxili münaqişələr, emosional soyuqluq, valideyn diqqətinin çatışmazlığı, fiziki və ya psixoloji zorakılıq, həddindən artıq sərt və cəza yönümlü tərbiyə üsulları uşağın emosional təhlükəsizlik hissini zəiflədir. Digər tərəfdən, tam nəzarətsiz və sərhədsiz böyümə də məsuliyyət hissinin və davranış özünənəzarət mexanizmlərinin formalaşmasına mane olur. Emosional dəstək görməyən və hisslərini paylaşmaq imkanı olmayan uşaq zamanla qəzəb, inciklik və düşmənçilik hisslərini daxilində toplamağa başlayır.

Müasir dövrdə informasiya mühitinin və rəqəmsal təsirlərin rolu da nəzərə alınmalıdır. Zorakılığın normallaşdırıldığı oyunlar, filmlər və sosial media məzmunları bəzi uşaqlarda aqressiv davranış modelini gücləndirə və problemlərin güc yolu ilə həll oluna biləcəyi barədə yanlış təsəvvür formalaşdıra bilər. Xüsusilə emosional tənzimləmə bacarıqları zəif olan və reallıqla virtual davranış modellərini ayırmaqda çətinlik çəkən uşaqlar bu təsirlərə daha həssas olurlar. Belə halların qarşısının alınmasında erkən xəbərdaredici əlamətlərin vaxtında aşkar edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uşağın davranışında qəfil və kəskin dəyişikliklər, aqressiyanın artması, müəllimlərə və ya məktəbə qarşı açıq nifrət ifadələri, sosial təcrid, dostlardan uzaqlaşma, zorakılıq mövzularına həddindən artıq maraq, qisas və ya düşmənçilik məzmunlu ifadələr, empatiyanın azalması, həmçinin uzunmüddətli əsəbilik, ümidsizlik və ya depressiv əhval risk siqnalları kimi qiymətləndirilməlidir. Bu cür əlamətlər çox vaxt uşağın daxili gərginlik yaşadığını və psixoloji dəstəyə ehtiyac duyduğunu göstərir.

Profilaktik yanaşma yalnız fərdi səviyyədə deyil, ailə və məktəb mühitində sistemli şəkildə həyata keçirilməlidir. Məktəblərdə psixoloji xidmətlərin gücləndirilməsi, şagirdlərin emosional savadlılıq, özünüifadə və konfliktlərin sülh yolu ilə həll olunması bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi, bullinqə qarşı sıfır tolerantlıq mühitinin yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müəllimlərin şagird davranışlarını müşahidə etmək, risk əlamətlərini tanımaq və dəstəkverici ünsiyyət qurmaq bacarıqlarının artırılması da vacibdir. Eyni zamanda, valideynlərin uşağın emosional vəziyyəti ilə maraqlanması, onunla açıq və etibarlı ünsiyyət qurması, hisslərini ifadə etməsinə şərait yaratması və davranış problemlərinə yalnız cəza ilə deyil, anlayış və dəstək yolu ilə yanaşması profilaktikanın əsas istiqamətlərindəndir. Uşaq özünü eşidilmiş, qəbul olunmuş və dəyərli hiss etdikdə, aqressiv davranış riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Azyaşlılarda ağır aqressiv davranışlar birdən-birə yaranan hadisə deyil, adətən diqqətdən kənarda qalan emosional siqnalların və sosial problemlərin uzunmüddətli nəticəsidir. Bu səbəbdən əsas məqsəd cəzalandırıcı yanaşmadan daha çox, erkən diaqnostika, psixoloji dəstək, təhlükəsiz emosional mühitin yaradılması və uşağın sağlam sosial-emosional inkişafının təmin olunması olmalıdır. Bu yanaşma həm fərdi faciələrin qarşısının alınmasına, həm də daha sağlam və təhlükəsiz məktəb mühitinin formalaşmasına xidmət edir".

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:110
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 09 Fevral 2026 12:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri