Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

OCCRP ABŞ hökumətinin və USAİDin birbaşa maraqlarına xidmət edir TƏHLİL

Icma.az, Apa.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiya Araşdırmaları Layihəsi - OCCRP Azərbaycana, eləcə də, əsasən, müstəqil və Vaşinqtona müxalif olan ölkələrə qarşı qərəzli və qeyri-obyektiv mövqeyini davam etdirir. Əslində, burada təəccüblü bir şey yoxdur. Çünki əsasən, ABŞ tərəfindən qeyri-şəffaf şəkildə maliyyələşdirilən OCCRP əlbəttə ki, öhdəliyinə uyğun olaraq, Vaşinqtonun sifarişini yerinə yetirməlidir.

Bu, elə-belə havadan deyilmiş söz deyil. OCCRP-in məhz ABŞ-ın sifarişi ilə “korrupsiya ifşaçısı” rolunda çıxış etməsi faktlarla təsdiqini tapır. Bunu Ryan Grim, Ștefan Candea və Nikolas Leontopoulosun müəllifi olduğu, dropsitenews.com resursunda dərc edilmiş “Jurnalistika nəhəngi büdcəsinin yarısını ABŞ hökumətindən alır” başlıqlı məqaləsindən aydın görmək olur. Məqalədə OCCRP-in maliyyə mənbələri, əsl məqsəd və məramları ifşa olunur. Bu araşdırmada Drop Site News, Mediapart, l Fatto Quotidiano, Reporters United kimi media qurumları, habelə Almaniyanın NDR ictimai telekanalı iştirak edib.

Araşdırmalar əsasında hazırlanmış məqalədə qeyd olunur ki, OCCRP korrupsiya və cinayətkarlıqla bağlı, əsasən, ABŞ-la əks mövqedə olan Rusiya, Çin, İran, eləcə də ayrı-ayrı ölkələri haqqında materiallar hazırlayıb yayır. Digər maraqlı məqam odur ki, OCCRP-in araşdırmalarında ABŞ-ın özündə, onun müttəfiqi olan ölkələrdə, yaxud Amerika korporasiya və şirkətlərində korrupsiya və digər qanunsuzluqlar barədə materiallara yer verilmir.

Məqalədə qeyd olunur ki, OCCRP Böyük Britaniya, Niderland, Fransa, Danimarka və İsveç tərəfindən də maliyyələşdirilir, lakin bu ölkələrin maliyyələşmədəki payı ABŞ-la müqayisə oluna bilməz. OCCRP-in büdcəsinin formalaşmasının yarısından çoxu ABŞ-ın üzərinə düşür. Məlum olub ki, 2014-2023-cü illərdə Dövlət Departamenti USAİD vasitəsilə OCCRP-ə 47 milyon dollar vəsait ayırıb. Bu isə təşkilatın həmin dövr üçün ümumi büdcəsinin 52%-ni təşkil edir. Lakin ayrı-ayrı illərdə maliyyələşmənin həcmi daha da yüksək olub. Məsələn, 2016-cı ildə Amerika maliyyəsi OCCRP-də 63% təşkil edib. Bu faktlar onu göstərir ki, OCCRP fəaliyyətini tamamilə ABŞ-ın sifarişi və maraqları əsasında qurub. OCCRP-in maliyyə mənbələri ilə bağlı maraqlı fakt diqqəti çəkir. Almaniyanın NDR ictimai yayımçısı araşdırma nəticəsində OCCRP-in ABŞ hökuməti tərəfindən maliyyələşməsinin miqyasını anladıqdan sonra bu təşkilatla əməkdaşlığı dayandırmaq qərarına gəlib. Bundan başqa, əvvəllər təşkilatla əməkdaşlıq etmiş “The New York Times” qəzetinin əməkdaşı bildirib ki, OCCRP maliyyələşməsi ilə bağlı informasiyaları açıqlamaq istəməyib. Bu səbəbdən əməkdaşlıq dayandırılıb. Şübhəli maliyyələşməyə, eləcə də ABŞ hökumətindən maliyyələşmə səbəbindən OCCRP-in sifarişli fəaliyyətinə etiraz olaraq təşkilatla vidalaşan ayrı-ayrı şəxslər də var. OCCPP İdarə Heyətinin keçmiş üzvü Luell Berqmanın açıqlamaları bu baxımdan diqqət çəkir. Luell Berqman jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, OCCRP-in ABŞ hökuməti ilə əlaqələrinə əmin olandan sonra 2014-cü ildə təşkilatı tərk edib.

“ABŞ hökumətinin rolu mənə məlum olandan sonra bu barədə narahatlığımı OCCRP-nin sahibi Drew Sullivana və digər əməkdaşlara çatdırdım və işimdən ayrıldım”.
Digər maraqlı nüans ondan ibarətdir ki, ayrı-ayrı dövlətləri korrupsiyaya görə ittiham altında qoyan, maliyyə məsələlərində onlardan şəffaflıq tələb edən OCCRP-in özü şübhəli maliyyə mənbələrinə malikdir. Dropsitenews.com-da dərc olunan məqalədə qeyd olunur, illik 20 milyon avro büdcəyə malik və 200 əməkdaş çalışdıran OCCRP ABŞ dövlətinin layihəsidir. 2008-ci ildə kiçik media qrupu kimi fəaliyyətə başlayanda sərəncamında Dövlət Departamentinin Beynəlxalq Narkotik və Hüquq Mühafizə Məsələləri Bürosunun (İNL) verdiyi 1 milyon dollar vəsait olub. Bu vəsait də Delaverdə yerləşən “Jurnalistikanın İnkişafı Şəbəkəsi”nə (Journalism Development Group, LLC) verilib və bundan sonra OCCRP həyata vəsiqə qazanıb. OCCRP-nin ABŞ hökuməti ilə əlaqələri o qədər sıxdır ki, hətta USAİD rəhbəri Samanta Pauer onu “tərəfdaş qurum” adlandırır. USAİD-in OCCRP üzərində hökmünü daha aydın təsəvvür etmək üçün sadəcə bir faktı qeyd etmək kifayətdir ki, o, OCCRP-dən layihələri və əməkdaşları ilə bağlı hər il hesabat tələb edir və bütün bunlarla bağlı söz sahibidir. OCCRP-nin müstəqil təşkilat olmadığını təsbit edən digər fakt odur ki, USAİD OCCRP-nin baş redaktorunu və redaktorlarını təyin etmək hüququna malikdir. Tərəfsizlik prinsipi də OCCRP üçün keçərli deyil, jurnalistikanın bu təməl prinsiplərinə də əməl olunmur. ABŞ-nin maliyyəsi ilə fəaliyyət göstərən OCCRP ABŞ-la bağlı hər hansı araşdırma aparmaq hüququna və imkanına malik deyil. OCCRP-nin sahibi Drew Sullivan özü də bunu etiraf edir.

“Biz bu ölkəni (ABŞ-ı) öz pulu ilə xəbərə çevirmirik. Hesab edirəm ki, heç ABŞ hökuməti özü də buna icazə vermir... Ancaq belə məhdudiyyətlərin olmadığı digər ölkələrdə də bunu etmirik. Çünki bu sizi maraq toqquşmasına soxur və belə durumlardan uzaq durmaq istəyirik”, - deyə Drew Sullivan bildirib.

Drew Sullivan 2023-cü ildə media nümayəndələrinə göndərdiyi e-mail cavabında onu da etiraf edib ki, qurumun ABŞ-la bağlı material hazırlamadığı barədə deyilənlər böyük dərəcədə həqiqətdir. Bunun səbəbi isə bütün büdcələrinin Vaşinqton və Corc Sorosun Açıq Cəmiyyət İnstitutu tərəfindən maliyyələşməsidir. Sullivan “ABŞ hökumətinin və ya Sorosun pullarını ABŞ ilə bağlı xəbərlərdə istifadə etməzdik”, - yazıb.

Digər tərəfdən, OCCRP həm də ABŞ-ın xarici yardımları ilə bağlı “ABŞ xarici yardım qanunu”nun (US Foreign Assistance Act) “ABŞ-ın xarici siyasəti və iqtisadi maraqlarına uyğunluq və bunların irəliyə aparılması” tələbinə də riayət etməlidir. OCCRP ilə əməkdaşlıq etmiş Latın Amerikasından olan redaktor dropsitenews.com-a müsahibəsində bildirib ki, təşkilatın diqqəti “kənar korrupsiya” üzərində cəmləşib: “Siz antikorrupsiya fəaliyyətinə görə pulu ABŞ hökumətindən alırsınızsa, bilməlisiniz ki, “sizi yemləyən əli dişləsəniz”, maliyyəniz kəsiləcək. Hətta pulu ABŞ hökumətindən birbaşa almaq istəməsəniz belə, müəyyən edəcəksiniz ki, sizin maliyyə almaq istədiyiniz bütün iri fondların demək olar, hamısı onlarla əməkdaşlıq edir”. Həm Sullivanın dediklərindən, həm də sadalanan digər faktlardan anlaşılan budur ki, OCCRP ABŞ, yaxud maliyyə aldığı digər ölkələrlə bağlı korrupsiya sahəsində araşdırma aparmır. Əsas hədəfləri ABŞ-ın sifarişi əsasında belə desək, Vaşinqtonun “xoşuna gəlməyən”, onun “vurmaq istədiyi” ölkələr və korporasiyalardır. Bunun həqiqət olduğuna OCCRP-nin fəaliyyətinin qısa analizi sayəsində əmin olmaq mümkündür. Buna misal olaraq bir faktı qeyd edək. 2015-2019-cu illərdə ABŞ Dövlət Departamenti “Rusiya media məkanının balanslaşdırılması” adlı layihə üçün OCCRP-yə 2.2 milyon dollar ayırıb. Məsələnin ən maraqlı tərəfi də odur ki, ABŞ öncə OCCRP vasitəsilə bu məsələni araşdırıb sonra da FTB-ni prosesə qatıb. Ümumiyyətlə, OCCRP-nin ABŞ xüsusi xidmət orqanları ilə işlədiyi, yaxud xüsusi xidmət orqanlarına işlədiyi artıq çoxdan şübhə doğurmur. Bu işbirliyinin mexanizmi çox sadədir. ABŞ xüsusi xidmət orqanları dövlətin maraqlarına dair hər hansı bir faktı müəyyən edir, sonra hökumət OCCRP və digər oxşar təşkilatlar vasitəsilə həmin məlumatları tirajlayır, daha sonra artıq rəsmi qaydada prosesə ABŞ-ın xüsusi xidmət və dövlət orqanları daxil olurlar. Bundan sonrakı mərhələdə isə rəsmi bəyanatlar, ittihamlar, sanksiyalar, hərbi müdaxilələr və digər addımlar ortaya çıxır. İş prinsipi bundan ibarətdir. Belə olan halda OCCRP-nin şəffaflıq və tərəfsizlik prinsipləri əsasında araşdırmalar apardığını iddia etməsi təbii ki, əsassız və gülünc görünür. OCCRP korrupsiya və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə adı altında, əslində, rəsmi Vaşinqtonun əlində xarici təzyiq aləti rolu oynayır. Təşkilat donorlarının, ilk növbədə isə ABŞ-ın geosiyasi maraqlarının tələb etdiyi istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərir.

ABŞ hökumətindən maliyyələşdiyi üçün araşdırdığı mövzular arasında bu ölkədəki korrupsiya hallarına yer verməməsi OCCRP-nin nə qədər “müstəqil” və “prinsipial” olduğunu ortaya qoyur. Daha da konkretləşdirsək, OCCRP-in fəaliyyəti məhz ABŞ hökumətinin sifarişini icra etməkdən ibarətdir. Bu səbəbdən OCCRP-ni müstəqil jurnalist platforması kimi təqdim etmək təbii olaraq, rişxənd doğurur. Beynəlxalq jurnalistlər konsorsiumunun araşdırması nəticəsində bir daha təsdiqlənir ki, bu təşkilat Qərb, əsasən də ABŞ üçün əlverişsiz olan dövlətlərə və korporasiyalara qarşı qlobal təzyiq strategiyasının bir hissəsi kimi qəbul olunmalıdır. Azərbaycana münasibətdə uzun illərdir davam edən əsassız, yalan və böhtanlarla dolu “araşdırmaların” hazırlanması və yayılmasına da bu kontekstdən yanaşılmalıdır. Azərbaycana bu cür münasibətin əsas səbəbi Bakının ABŞ-ın iradəsindən kənar, müstəqil siyasət yürütməsidir. Lakin bu məsələdə USAİD faktoru da diqqətdən qaçmamalıdır. USAİD-ın, xüsusən də onun rəhbəri Samanta Pauerin ermənipərəst mövqeyi Azərbaycana qərəzli münasibətdə mühüm rol oynayır. Unutmaq olmaz ki, OCCRP faktiki olaraq maliyyəsinin əsas hissəsini aldığı USAID-in tərkib hissəsidir, birbaşa ABŞ-ın maraqlarına xidmət edir.


APA Analytics

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:190
embedMənbə:https://apa.az
archiveBu xəbər 21 Dekabr 2024 13:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see408

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see328

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see307

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see303

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see293

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see285

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see281

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see277

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see264

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see257

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see254

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see239

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see234

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see214

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see198

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see188

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri