İrana hücum ərəfəsində yeni GƏRGİNLİK: bu 4 ölkə işğal edilə bilər Qorxunc ssenari

ABŞ-ın İrana hücumu ərəfəsində diqqət çəkən digər məsələ Qrenlandiyanı da ilhaq etməyə çalışmasıdır. Qrenlandiya Baş naziri Yens-Frederik Nilsen bildirib ki, ada Danimarkanı seçir və Vaşinqtona məxsus olmaq ssenarisini rədd edir.

Vaşinqtonun ilhaq və hərbi müdaxilə planı nələrə səbəb olacaq? Daha hansı dövlətləri işğal təhlükəsi gözləyir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elşad Həsənov deyib ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsinin başlamasından sonra beynəlxalq münasibətlər sistemində köklü dəyişikliklər baş verib:

“Dünyada yenidən bölünmə prosesi açıq şəkildə müşahidə olunur və artıq güclü dövlətlər güc nümayiş etdirərək qonşu ölkələri ilhaq etməyə cəhd göstərirlər.

Rusiya bu istiqamətdə addımlar atsa da, istədiyi nəticəni əldə edə bilməyib və bundan sonra da nail ola bilməyəcək. 2025-ci ildə bir sıra münaqişəli vəziyyətləri dayandıran ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2026-cı il başlayan kimi Venesuelaya qarşı sərt addım atdı. Bu, beynəlxalq münasibətlər tarixində görünməmiş hadisə idi. Artıq beynəlxalq hüquq deyil, güc faktoru ön plana çıxıb”.

Politoloq qeyd edib ki, ABŞ özünü dünyanın yeganə supergücü hesab edir və Ukrayna müharibəsi fonunda Rusiyanın real imkanlarının nə qədər məhdud olduğu aydın görünür:

“ABŞ iqtisadi və hərbi baxımdan sürətlə inkişaf edir, Rusiya isə əksinə, bu sahələrdə tənəzzülə uğrayır. ABŞ-ın dövlət maraqlarını əsas götürən Donald Tramp Venesuelanın neft ehtiyatlarına nəzarət edir. Demokratiya anlayışı sadəcə pərdə rolunu oynayır, əsas məqsəd enerji resurslarıdır. Burada hansısa vətəndaşın, yaxud da xalqın hüquqlarının qorunmasından söhbət gedə bilməz”.

E.Həsənov bildirib ki, ABŞ-ın Qrenlandiya ilə bağlı planları da bu strategiyanın tərkib hissəsidir:

“ABŞ indiyədək bir neçə dəfə Qrenlandiyanı ilhaq etməyə cəhd göstərib, lakin buna nail olmayıb. İndi isə Vaşinqton özünü tək güc mərkəzi kimi görür və bu məqsədinə müxtəlif yollarla çata bilər. Bu, ya iqtisadi stimullar, yəni hansısa ölkə əhalisinə 100-200 min dollar təklif etməklə, ya da güc yolu ilə həyata keçirilə bilər. NATO ölkələrinin ABŞ-a qarşı çıxacağını düşünmürəm. Çünki bu, Alyansın dağılması demək olar. NATO-nun əsas dayağı məhz ABŞ-dır”.

Politoloqun sözlərinə görə, Trampın NATO üzvlərindən ÜDM-in 5 faizinin hərbi xərclərə ayrılması tələbi də artıq icra mərhələsinə keçib:

“Elə buna görə də Qrenlandiyanın gələcəkdə ABŞ-ın yeni ştatına çevrilməsi istisna deyil. Daha sonra isə Kolumbiya, Kanada və Meksika kimi ölkələr hədəf ola bilər. Bu, olduqca təhlükəli tendensiyadır və digər güclü dövlətləri də qonşularına qarşı işğal siyasətinə həvəsləndirə bilər.

Rusiya-Ukrayna müharibəsinə nəzər salaq. Müharibənin mərkəzində Donbas dayanır. Çünki bu ərazidə təxminən 11 trilyon dollar dəyərində nadir yeraltı metallar mövcuddur. Ukraynanın ABŞ-la nadir metalların işlənməsi ilə bağlı müqavilə imzalaması da məhz bu səbəbdən idi — həm borclarını ödəmək, həm də strateji dəstək qazanmaq üçün. “Gələcəkdə kim varlı olacaqsa, güclü də o olacaq” prinsipi ilə hərəkət edirlər”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az